3 Ocak 1799 tarihinde İstanbul’da vefat eden Şeyh Galip, Esed ve Galip mahlaslarını kullandı. Asıl adı Galib Mehmed Esad Dede’dir. 1757’de İstanbul’da doğan Şeyh Galip, yazdığı şiirlerini toplayarak 24 yaşında divanını oluşturdu.
Babasının adı Mustafa Seyyid, annesinin adıysa Emine Hanım’dır. Galata Mevlevihanesi Şeyhi Hüseyin Dede ile Hoca Neşet Efendi’den dil ve edebiyat üzerine dersler aldı.
KLASİK TÜRK EDEBİYATININ SON TEMSİLCİSİ
24 yaşındayken divan yazan Şeyh Galip, 34 yaşındayken, 9 Haziran 1791 tarihinde, eğitim aldığı Galata Mevlevihanesi Şeyhliği’ne atandı.
İfade etmek istediği mesajı sembol ve teşbihlerle anlatmıştır. Sebk-i Hindi adı verilen edebiyat akımının edebiyatımızdaki en büyük temsilcilerindendir. Şeyh Galip, klasik Türk edebiyatının son büyük şairi olarak gösterilir. Şerife Âişe Hanım’la evlenen Galip’in bu evlilikten Mehmed Mecdi ve Şerife Zübeyde isimli iki çocuğu oldu.
ESERLERİ
Milli Eğitim Bakanlığı’nın 100 Türk edebiyatçısı listesinde bulunan Şeyh Galip’in Divan (Şiirler), Hüsn-ü Aşk, Şerh-i Cezîre-i Mesnevî, Es-Sohbetü’s-Sâfiyye ve Zübde-i alem adlı eserleri bulunuyor.
Şeyh Galip’in Resulullah’ı yazdığı Naat adlı eseri en bilinenlerdendir. Arif Nihat Asya kendi Naat’ında “Na’atını Galip yazsın, Mevlid’ini Süleyman’lar!” dizeleriyle bu esere atıfta bulunur.
3 Ocak 1799’da vefat eden Şeyh Galip’in kabri Galata Mevlevihanesi haziresinde bulunuyor. Kendisi gibi edip olan Mesnevi şârihi İsmail Rüsuhî-i Ankaravî’nin mezarının yanında metfundur.
MÜSEDDES NA’T-I ŞERİF-İ NEBEVÎ-ŞEYH GALİP
Sultan-ı rûsül şâh-ı mümeccedsin efendim
Bî-çârelere devlet-i sermedsin efendim
Divân-i ilâhide ser-âmedsin efendim
Menşur-ı “le-amrük”le müeyyedsin efendim
Sen Ahmed ü Mahmud u Muhammedsin efendim
Hak’dan bize sultân-ı müeyyedsin efendim
Hutben okunur minber-i iklim-i bekâda
Hükmün tutulur mahkeme-i rûz-ı cezâda
Gülbank-i kudümün çekilir arş-ı Hudâ’da
Esmâ-i şerifin anılır arz ü semâda
Sen Ahmed ü Mahmud u Muhammed’sin efendim
Hak’dan bize sultân-ı müeyyedsin efendim
Ol dem ki velilerle nebîler kala hayrân
“Nefsi” deyü dehşetle kopa cümleden efgân
Ye’s ile usâtın ola ahvâli perişân
Destur-ı şefaâtla senindir yine meydân
Sen Ahmed ü Mahmud u Muhammed’sin efendim
Hak’dan bize sultân-ı müeyyedsin efendim
Bir gün ki dalup bahr-ı gama fikrete gittim
İlden yitürüp kendümi bî-hodlıga yitdim
İşyânım anıp âkıbetimden hazer etdim
Bu matlaı yâd eyledi bir seyyîd işittim
Sen Ahmed ü Mahmud u Muhammed’sin efendim
Hak’dan bize sultân-ı müeyyedsin efendim
Ümmideyiz ye’s ile âh eylemeyiz biz
Sermaye-i imanı tebâh eylemeyiz biz
Babın koyup agyâre penâh eylemeyiz biz
Bir kimseye sâyende nigâh eylemeyiz biz
Sen Ahmed ü Mahmud u Muhammed’sin efendim
Hak’dan bize sultan-ı müeyyedsin efendim
Bîçâredir ümmetlerin isyânına bakma
Dest-i red urup hasret ile dûzaha yakma
Rahm eyle aman âteş-i hicrânına yakma
Ez-cümle kulun Gâlib-i pür-cürmü bırakma
Sen Ahmed ü Mahmud u Muhammed’sin efendim
Hak’dan bize sultan-ı müeyyedsin efendim
ankaraedebiyat.com.tr