RASİM ÖZDENÖREN, EDEBİYAT DÜNYASINDA BIRAKTIĞI İZLERLE ANILIYOR
Türk edebiyatının önde gelen hikâyecilerinden Rasim Özdenören, yaşamını yitirişinin üzerinden dört yıl geçmesine rağmen eserleriyle okurların ve edebiyat çevrelerinin gündemindeki yerini koruyor. Hikâye, roman, deneme ve çeviri alanlarında ortaya koyduğu çalışmalarla geniş bir külliyat oluşturan Özdenören, modern Türk hikâyeciliğinin gelişiminde önemli rol üstlenen isimler arasında gösteriliyor.
“Çözülme”, “Çok Sesli Bir Ölüm”, “Denize Açılan Kapı”, “Kent İlişkileri”, “Uyumsuzlar” ve özellikle “Gül Yetiştiren Adam” gibi eserleriyle tanınan usta kalem, bireyin iç dünyasını, inanç sorunlarını, modernleşmenin etkilerini ve ahlaki sorgulamaları kendine özgü bir üslupla edebiyata taşıdı.
‘YEDİ GÜZEL ADAM’ KUŞAĞININ ÖNEMLİ TEMSİLCİLERİNDENDİ
1940 yılında Kahramanmaraş’ta dünyaya gelen Rasim Özdenören, şair Alaeddin Özdenören’in ikiz kardeşiydi. Cahit Zarifoğlu, Erdem Bayazıt, Mehmet Akif İnan, Nuri Pakdil ve Sezai Karakoç gibi isimlerle aynı edebiyat çevresinde yetişen Özdenören, “Yedi Güzel Adam” olarak anılan kuşağın öne çıkan hikâyecileri arasında yer aldı.
Henüz lise yıllarında arkadaşlarıyla birlikte edebiyat dergilerini yakından takip eden yazar, yerel gazetelerde sanat sayfaları hazırladı ve Maraş Lisesi’nin “Hamle” dergisinin yeniden yayımlanmasına katkı sundu. Bu dönem, onun edebiyat yolculuğunun temel taşlarını oluşturdu.
İLK HİKÂYESİ GENÇ YAŞTA YAYIMLANDI
Rasim Özdenören’in edebiyat serüveni, 1957 yılında Varlık dergisinde yayımlanan “Akarsu” adlı hikâyesiyle başladı. Aynı dönemde kaleme aldığı diğer öyküler de çeşitli edebiyat dergilerinde okuyucuyla buluştu.
İstanbul Üniversitesi Gazetecilik Enstitüsü ile Hukuk Fakültesi’nden mezun olan Özdenören, kamu görevini sürdürürken yazı hayatını da aralıksız devam ettirdi. Devlet Planlama Teşkilatı ve Kültür Bakanlığındaki görevlerinin yanı sıra, Türkiye’nin önemli kültür ve sanat dergilerinde yazılar kaleme aldı.
EDEBİYAT DERGİLERİNİN KURUCULARI ARASINDA YER ALDI
1969 yılında Nuri Pakdil, Mehmet Akif İnan, Erdem Bayazıt ve Alaeddin Özdenören ile birlikte “Edebiyat” dergisinin kuruluşunda görev alan Rasim Özdenören, daha sonra “Mavera” dergisinin de kurucu kadrosunda bulundu.
Yıllar boyunca Varlık, Diriliş, Edebiyat, Mavera, Hece, Kaşgar, Yedi İklim ve Yeni Şafak başta olmak üzere birçok dergi ve gazetede yayımlanan yazılarıyla düşünce ve edebiyat dünyasına katkı sundu. Son yıllarında ise Hece dergisinin yayın yönetmenliğini üstlendi.
‘GÜL YETİŞTİREN ADAM’ KLASİKLER ARASINA GİRDİ
1967 yılında yayımlanan ilk kitabı “Hastalar ve Işıklar” ile dikkat çeken Özdenören, daha sonra “Çözülme”, “Çok Sesli Bir Ölüm”, “Çarpılmışlar”, “Denize Açılan Kapı”, “Kuyu”, “Toz” ve “Hışırtı” gibi eserleriyle hikâyeciliğini geliştirdi.
1979 yılında yayımlanan “Gül Yetiştiren Adam” ise yalnızca yazarın değil, Türk edebiyatının en önemli romanlarından biri olarak kabul edildi. Eserde modernleşme, inanç ve bireyin toplumla ilişkisi derinlikli bir bakış açısıyla ele alındı.
“Çok Sesli Bir Ölüm” ise televizyona uyarlanarak uluslararası alanda da ilgi gören yapıtları arasında yer aldı.
TÜRK HİKÂYECİLİĞİNE YENİ BİR BAKIŞ KAZANDIRDI
Rasim Özdenören, hikâyelerinde yerli ve milli kültürel unsurları modern anlatım teknikleriyle buluşturdu. İnsan psikolojisini, metafizik arayışları ve medeniyet düşüncesini merkeze alan eserleriyle Türk hikâyesine farklı bir yön kazandırdı.
Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatında İslam medeniyeti eksenli düşünce çizgisinin önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilen Özdenören, yalnızca eserleriyle değil, yetişmesine katkı sunduğu genç yazarlar ve düşünce dünyasına yaptığı katkılarla da kalıcı bir etki bıraktı.
PEK ÇOK PRESTİJLİ ÖDÜLE LAYIK GÖRÜLDÜ
Edebiyat yaşamı boyunca Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü, TBMM Üstün Hizmet Ödülü ve Necip Fazıl Saygı Ödülü başta olmak üzere birçok önemli ödül alan Rasim Özdenören, emekliliğinin ardından da konferanslar, söyleşiler ve yazılarıyla okurlarıyla buluşmayı sürdürdü.
23 Temmuz 2022’de 82 yaşında Ankara’da hayatını kaybeden usta yazar, İstanbul’daki Eyüpsultan Mihrişah Valide Sultan Haziresi’nde toprağa verildi.
Aradan geçen yıllara rağmen Rasim Özdenören, Türk edebiyatına kazandırdığı eserleri ve düşünce mirasıyla yeni kuşaklara ilham vermeye devam ediyor.
DÜŞÜNCE TARİHİNDE BİR PORTRE: RASİM ÖZDENÖREN
Öte yandan Rasim Özdenören vefatından kısa bir süre sonra Gerçek Tarih dergisinin Ekim 2022 tarihli 10.sayısında dosya konusu olmuştu.
Özdenören’in birçok yönüyle işlendiği “Düşünce Tarihinde Bir Portre: Rasim Özdenören” başlıklı dosya konusunda RECEP GARİP “Yedi Güzel Adamın Aristosu”, MEHMET POYRAZ “Kuytularda Kalmış Hatıralarla Rasim Özdenören”, İBRAHİM ERYİĞİT “Rasim Abinin Anlattığı Fıkralara Gülünmez Hikmet Aranırdı”, TALİP IŞIK “Işıltılı Sularda Tebessüm Eden Bir Yüz”, Prof. Dr. ZAFER ERGİNLİ “Müslümanca Yaşamanın Hareket Noktası Olarak Müslümanca Düşünme Üzerine Denemeler”, ABDULAZİZ TANTİK “Özdenören’in “Toz” Kitabındaki Öykülerinin Tözü”, SÜMEYRA AKTAŞ BULUT “Gül Yetiştiren Adam” SELİMCAN YELSELİ “Rasim Özdenören’in “Çözülme” Eseri Üzerine”, MUHAMMED IŞIK “Üstat Rasim Özdenören’i Anlamaya Çalışmak”, ABDURRAHMAN DİLİPAK “Yerli ve Milli Olanı Arayan Kalem”, D. MEHMET DOĞAN “Rasim Özdenören Maraşlı Olmaktan Çok Ankaralıdır”, Dr. (phd) MURAT ONARAN “Rasim Özdenören’in Gözüyle Liberal İslam Anlayışı” ile MEHMET POYRAZ “Mustafa Armağan ile Rasim Özdenören Üzerine Söyleşi” başlıklı yazılarıyla yer almıştı.
Söz konusu Rasim Özdenören dosya konulu Gerçek Tarih dergisini buradan indirip okuyabilirsiniz.
Ankaraedebiyat.com.tr
