EĞİTİMİ VE AKADEMİK HAYATI
Nazir Akalın, Aziziye İlkokulu ve Erzurum Ticaret Lisesi’nin ardından Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nden 1991 yılında mezun oldu. Aynı üniversitede Sosyal Bilimler Enstitüsü Doğu Dilleri ve Edebiyatları bölümünde 1991-1994 yılları arasında yüksek lisans yaptı. Çalışmasının konusu “Nizâmî-i Gencevî’nin hayatı, edebî kişiliği, eserleri ve Leylî u Mecnûn mesnevisinin tahkiye unsurları açısından tahlili”ydi.
Ardından Kırıkkale Üniversitesi SBE Yeni Türk Edebiyatı programında ikinci yüksek lisansını tamamladı (1994-1997). Bu tezde “Nâmık Kemal’in edebî tenkitleri ve dayanakları”nı inceledi. Kırıkkale Üniversitesinde dört yıl araştırma görevlisi olarak çalışan Akalın, akademik kariyerinin en verimli dönemlerinden birini burada geçirdi.
ZORLU YILLAR VE 28 ŞUBAT SÜRECİ
28 Şubat sürecinde yüzlerce akademisyen gibi o da üniversiteden uzaklaştırıldı. Bu dönemde hem ekonomik hem ruhsal olarak zorlanmasına rağmen çalışmalarını sürdürdü. İşsiz kaldığı süreçte hem doktora hazırlıklarını yürüttü hem de çeşitli gazete ve dergilerde edebiyat yazıları kaleme aldı.
Gençlik yıllarında da benzer baskılarla karşılaşmış, 1981’de laikliği ihlal ettiği iddiasıyla kısa süreli tutukluluk yaşamış, 1985’te ise bir yazısı nedeniyle yargılanmıştı.
GAZETECİLİK VE YAYINCILIK FAALİYETLERİ
Akalın, 1983’ten itibaren gazetecilikle ilgilenmeye başladı. 1989’da Milletin Sesi gazetesinin kültür-sanat sayfasını, 1990’da ise Hürsöz gazetesinin sanat sayfasını hazırladı.
1991’de arkadaşlarıyla birlikte Karçiçeği dergisini çıkardı ve derginin genel yayın yönetmenliğini yürüttü. 1992’de yayın hayatına başlayan Palandöken dergisinin yayın kurulunda yer aldı. 1993’te Anadolu Hakimiyet gazetesinin kültür-sanat sayfasını yönetti.
EDEBİ KİŞİLİĞİ VE ŞİİRE BAKIŞI
Nazir Akalın, hem Doğu hem Batı edebiyatına hâkim bir şairdi. Sadi, Hafız ve Mevlana’dan yaptığı çeviriler büyük ilgi gördü. Altı şiirinin Hasan Enes tarafından bestelenmesiyle ortaya çıkan “Yürür Dağlar” adlı kaset, onun şiir dünyasının müzikal yönünü de görünür kıldı.
Nazir Akalın’ın şiirleri; Karçiçeği, Palandöken, Dergâh, Edebiyat Ortamı, Güneysu, Hazan, Hece, İkindi Yazıları, Kardelen, Mavera, Merdiven, Türk Edebiyatı, İslamî Edebiyat, Kültür Edebiyat, Tohum, Bilig, Ayane, Kül, Üçüncü Yeni ve daha birçok dergide yayımlandı.
Modern şiir ile klasik Türk şiiri arasında güçlü bağ kurması, onu döneminin özgün isimlerinden biri yaptı. Klasik şiirdeki mazmunları çağdaş bağlamda yeniden yorumlayışı eleştirmenlerce övgüyle yâd edildi.
EDEBİ ELEŞTİRMENLERİN NAZİR AKALIN HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ
Nurullah Genç, Akalın’ın Gerilla Türküleri kitabındaki şiirleri için “Kendi sesini yakaladığı bir eşiğe ulaşmıştır” değerlendirmesinde bulunur.
Hanifi İspirli, onun şiirinin öfkeyi bile estetik bir dile dönüştürdüğünü belirtir.
Turan Karataş, Akalın’ın klasik şiire olan hâkimiyetini “Nef’i’nin çağdaş bir halefi” benzetmesiyle ifade eder.
ESERLERİ
Şiir
Gerilla Türküleri (1993)
Kanayan Simya (1998)
Eleştiri
Şairin Eldivenleri (2003)
İnceleme
Sadullah Paşa yahut Mezardan Nida (2003)
Ayrıca Divan edebiyatı şairleri üzerine uzun soluklu bir araştırmasının yayıma hazır dosyalarının bulunduğu bilinir.
VEFATI
Nazir Akalın daha 38 yaşındayken, 12 Aralık 2002’de Ankara’da evine dönerken geçirdiği tren kazasında hayatını kaybetti. En verimli döneminde hayata veda etmesi, Türk edebiyatı için büyük bir kayıp olarak değerlendirildi.
HAKKINDA:
Nurullah Genç / Gerilla Türküleri’ni Okurken (Karçiçeği dergisi, Mayıs 1993, sayı: 10), Rıdvan Canım / Bosna Ah Bosna (1995), Rıdvan Canım / Bosna Ah Bosna (1995), Hasan Ali Kasır / Erzurum Şiirleri Antolojisi (1997), Turan Karataş / Şiir Vadilerinde (1998), İbrahim Taşköprülü / Kanayan Simya (Sağduyu gazetesi, 19.5.1999), Cevat Akkanat / Gerilla Türküleri’nden Kanayan Simya’ya (Cuma dergisi, 29 Ocak-4 Şubat 1999), Arif Ay / Türk Edebiyatından Anne Şiirleri Antolojisi (2001) – Türk Edebiyatından Çocuklara Şiirler Antolojisi (2001), Nurettin Durman / Filistin Şiirleri Antolojisi (2001), Turan Karataş / Rüyalarımızın Sarışın Buğdayı (2001), Mehmet Çetin / Tanzimat’tan Günümüze Türk Şiiri Antolojisi (2002, c. 4).
