Türkiye’nin en büyük bilgi merkezlerinden Milli Kütüphane, dijital dönüşümde önemli bir eşiği geride bıraktı. Ulusal ve uluslararası veri tabanları üzerinden sunulan dijital belge ve kaynak sayısı 100 milyona ulaştı.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürü Taner Beyoğlu, yıl sonu değerlendirmesinde kütüphanelerdeki dijitalleşme süreci, okuma kültürü ve uluslararası yayıncılıkla ilgili dikkat çekici veriler paylaştı.
MİLLİ KÜTÜPHANE DİJİTAL ARAŞTIRMA MERKEZİ KİMLİĞİ KAZANIYOR
Taner Beyoğlu’nun verdiği bilgilere göre Milli Kütüphane, sadece basılı eserlerin muhafaza edildiği bir alan olmaktan çıkarak, akademisyenler ve araştırmacılar için ulusal ölçekte bir dijital araştırma merkezine dönüşüyor. Ulusal ve uluslararası akademik veri tabanları, elektronik yayınlar ve dijital koleksiyonlar sayesinde sunulan belge sayısı 100 milyona ulaştı.
Beyoğlu, önümüzdeki dönemde bu rakamın daha da artırılacağını ve dijital veri tabanlarının çeşitlendirileceğini vurguladı.
TÜRKİYE GENELİNDE 1300’Ü AŞKIN HALK KÜTÜPHANESİ
Türkiye’de kütüphane altyapısının hızlı bir gelişim gösterdiğini belirten Beyoğlu, 900’den fazla ilçede 1300’ün üzerinde halk kütüphanesi bulunduğunu söyledi. Son sekiz yılda kütüphanelerin fiziki kapasitesinde önemli artışlar yaşandığını ifade eden Beyoğlu, kapalı alanların 325 bin metrekareden 800 bin metrekareye ulaştığını açıkladı.
2025 yılı sonu itibarıyla hedefin, bu alanı 1 milyon metrekareye çıkarmak ve toplam oturma kapasitesini 200 binlere ulaştırmak olduğu belirtildi.
YAPAY ZEKA DESTEKLİ KÜTÜPHANE ASİSTANI: KİTABÎ
Milli Kütüphanelerde teknolojinin etkin kullanımı da dikkat çekiyor. Beyoğlu, dünyada örneği az bulunan yapay zeka temelli sanal kütüphane asistanı “Kitabî”nin test aşamasında olduğunu açıkladı.
Kitabî, kullanıcıların okuma alışkanlıklarını analiz ederek kişiye özel kitap ve araştırma önerileri sunuyor. Aynı zamanda ödünç alma, katalog tarama ve bilgiye erişim gibi temel kütüphane hizmetlerinde sesli destek sağlıyor.
ÜYE SAYISI 8 MİLYONA YAKLAŞIYOR
Kütüphanelerin kullanıcı sayısında da dikkat çekici bir artış yaşanıyor. Beyoğlu’nun verdiği bilgilere göre 2024 yılı 38,7 milyon kullanıcı ve 6 milyon üye ile tamamlandı. 2025’in ilk altı ayında üye sayısı 7,6 milyona ulaştı. Yıl sonunda bu rakamın 8 milyonu aşması bekleniyor.
Kitap ve bilgi kaynağı varlığı ise 25,6 milyon seviyesine ulaştı. Dağıtımı süren yaklaşık 1 milyon kitapla birlikte bu sayının 26 milyonu geçeceği ifade edildi.
TÜRK EDEBİYATI DÜNYA DİLLERİNDE DAHA GÖRÜNÜR
Uluslararası yayıncılık alanında yürütülen çalışmalara da değinen Beyoğlu, TEDA (Edebiyat Çeviri Destek Programı) sayesinde Türk edebiyatının dünya çapında görünürlük kazandığını söyledi.
Program kapsamında bugüne kadar 4 bin 599 eser, Türkçeden 64 farklı dile çevrildi ve 99 ülkede yayımlandı. Beyoğlu, bu başarının yayınevleri ve telif ajanslarıyla kurulan güçlü iş birliğinin sonucu olduğunu vurguladı.
YENİ DESTEK: ESER VE YAZAR TANITIM PROGRAMI
Kültür ve Turizm Bakanlığı, çeviri faaliyetlerinin sürdürülebilirliği için yeni bir adım daha attı. “Eser ve Yazar Tanıtım Desteği Programı” ile çevirisi yapılan eserlerin yurt dışında kalıcı hale gelmesi ve yazarların farklı eserlerinin de yayımlanması hedefleniyor.
KÜTÜPHANE HAYATIN HER ALANINA TAŞINIYOR
Kütüphanelerin yalnızca klasik binalarla sınırlı kalmadığını belirten Beyoğlu, AVM’ler, tren garları, havalimanları, hastaneler ve cezaevlerinde de kütüphane hizmetleri sunulduğunu söyledi. Bakanlık bünyesinde halihazırda 12 AVM kütüphanesi bulunuyor.
Ayrıca robotik kodlama, bilim atölyeleri, geleneksel el sanatları ve bilişim sınıflarıyla kütüphanelerin “üçüncü yaşam alanı” olarak konumlandırıldığı ifade edildi.