20. yüzyıl felsefe tarihinin en çarpıcı, çalkantılı ve üzerinde en çok tartışılan insani/entelektüel belgelerinden biri olarak gösterilen Martin Heidegger ve Hannah Arendt’in mektupları, Vakıfbank Kültür Yayınları tarafından neşredildi. “Mektuplar 1925-1975” adıyla yayınlanan kitap, 448 sayfadan oluşuyor. Eser, Melek Paşalı tarafından Türkçe’ye çevrildi. Kitabın son okumasını ve proje editörlüğünü ise Kemal Kaptan yaptı. Kitabın orijinal adı “Hannah Arendt – Martin Heidegger Briefe 1925-1975” olarak biliniyor.
Kitabın Arka Kapak Yazısı
Sizin öğrencim olmanız, benim sizin hocanız olmam, aramızda
vuku bulanların yalnızca bir vesilesinden ibârettir.
Size hiçbir zaman sahip olamayacağım. Fakat siz bundan böyle hayatıma ait olacaksınız. Hayatım da sizinle beraber büyüyecek.
1. Mektuptan Alıntı
Sevgili Bayan Arendt!
Bu akşam size gelmeli ve ruhunuza hitap etmeliyim. Aramızdaki her şey yalın, berrak ve saf olmalı. Bir araya gelme lütfuna ancak böyle layık olabiliriz. Sizin öğrencim olmanız, benim sizin hocanız olmam, aramızda vuku bulanların yalnızca bir vesilesinden ibarettir. Size hiçbir zaman sahip olamayacağım. Fakat siz bundan böyle hayatıma ait olacaksınız. Hayatım da sizinle beraber büyüyecek.
Varlığımızla başkaları için neye dönüşebileceğimizi asla bilemeyiz. Ancak bir tefekkür, ne denli yıkıcı ve engelleyici bir etki yapabileceğimizi açıklığa kavuşturabilir. Henüz baharındaki ömrünüzün hangi yöne yöneleceği meçhul. Bu seçimin önünde boyun eğeceğiz. Size sadakatim, sizin de kendinize sadık kalmanıza yardımcı olmalı. “Huzursuzluğunuzu” kaybetmiş olmanız, o genç kızlara
özgü saf varlığınızın en derinlerine ulaştığınızı gösteriyor. Öğrenci kabul saatindeki ziyaretin belirleyici adım olduğunu bir gün anlayacak ve müteşekkir olacaksınız; ama bana değil. Olağan güzergâhtan bilimsel araştırmanın ürkütücü yalnızlığına geri dönmektir bu. Bu yalnızlığa ancak bir erkek katlanabilir – o da yalnızca (gerekli) yükü sırtlanmışsa ve üretken olma tutkusuna (hezeyanına) sahipse.
Bahtiyar olunuz! Bu, artık size selâmım olsun. Çünkü sadece bahtiyar olduğunuzda, bahtiyar edebilen bir kadın olacaksınız. Hayattaki bütün sürur, emniyet, huzur, hürmet ve minnetin çevresinde olduğu bir kadın. Üniversitenin size verebileceği ve vermesi gereken şeye layıkıyla ancak bu yolla hazırlanmış olursunuz. Bu, sahiciliğin ve ciddiyetin yoludur; hemcinslerinizin birçoğunun yürüttüğü, günün birinde paramparça olarak onları çaresiz ve kendi hakikatlerine sadakatsiz bırakan o zoraki akademik meşguliyetlerin değil. Tam da bu noktada, kendi zihinsel faaliyetleriniz söz konusu olduğunda, orada da kadınsı varlığın asli muhafazası belirleyici etken olmaktadır.
Birbirimizle karşılaştırılmış olmamızı, derunumuzda bir hediye olarak muhafaza etmek ve bu saf coşku içinde kendimizi kandırmak suretiyle bunu bozmamak istiyoruz. Bu, şu demektir; biz insanlar arasında asla var olmayan bir ‘ruh dostluğu’ hülyasına kapılmak istemiyoruz. Sizin sadakat dolu gözlerinizi, o tatlı suretinizi; katıksız güveninizden, tabiatınızın iyiliğinden ve safiyetinden ayıramam, ayırmak da istemem. Böylece dostluğumuzun bize hediyesi, kendisinde büyüyüp çoğalacağımız bir sorumluluk olacaktır. Gezintimiz esnasında kendimi bir saniye de olsa unuttuğum için, bana af dilettirecek bir sorumluluk duygusudur bu. Bir kere daha size teşekkür etmeme müsaade etmenizi rica ediyor ve saf alnınızdan öperek varlığınızın duruluğunu çalışmamın içine dahil etmek istiyorum.
Ey güzel insan mutlu olunuz!
Selamlarımla M.H
İÇİNDEKİLER
Editörün Notu 7
1. Bölüm: Bakış 9
2. Bölüm: Yeniden Bakış 97
3. Bölüm: Sonbahar 219
4. Bölüm: Sonsöz 373
Arşivlerden Ek Belgeler 379
Kısaltmalar ve Açıklamalar 415
Hannah Arendt’in Bahsi Geçen Eserleri 417
Martin Heidegger’in Bahsi Geçen Eserleri 420
Kaynakça 431
Dizin 439
Martin Heidegger Kimdir?
26 Eylül 1889’da Almanya’nın Messkirch kentinde doğdu. Freiburg Üniversitesi’nde teoloji eğitimi gördü. Önce Marburg Üniversitesi’nde daha sonra ise akademik hayatının geri kalan kısmını geçireceği Freiburg Üniversitesi’nde felsefe hocalığı yaptı. Başta 1927 yılında yayımlanan Varlık ve Zaman olmak üzere yazdıklarıyla 20. yüzyıl felsefesinde belirleyici oldu. Yaşamının son yıllarını eserlerini yayına hazırlamakla geçiren Heidegger, 1976 yılında vefat etmiştir.
Hannah Arendt Kimdir?
Siyaset kuramcısı ve filozof Hannah Arendt, pek çok kült eseriyle yüzyılın en mühim entelektüellerinden biri olmuştur. Gençliğinde öğrencisi olduğu Heidegger ile kurduğu, hem sarsıcı bir aşkı hem de ömür boyu süren entelektüel bir diyaloğu barındıran ilişkisi hayatında derin izler bırakmıştır. Çalışmalarında ele aldığı otorite, özgürlük, eylem ve modern insanın siyasal varoluşu gibi kavramlar hâlen önemini korumaktadır.
