1940’larda edebiyatımızda şekil açısından serbest şiire ilgi arttı. Bunda şüphesiz Avrupa ve Rus edebiyatından etkilenmelerinin katkısı söz konusu.
O dönemde hece biçimini neredeyse sadece Behçet Kemal Çağlar sürdürüyordu. Keza Ahmet Kutsi Tecer de Ülkü dergisi etrafında halk şiirinin yaygınlaşması için uğraşıyordu.
Cahit Sıtkı, Cahit Külebi, Ahmet Muhip gibi farklı ekollerdeki şairler de serbest şiirler yazıyorlardı. Nazım Hikmet, zaten bu ekipten önce serbest şiirler yazıyordu. Nazım, özellikle Rus şair Mayakovski’den etkilenmiştir.
BİRİNCİ YENİ VEYA GARİP AKIMI
İşte bu ortamda bir akım olarak yeni bir grup ilk defa ortaya çıktı. Bu yeni oluşları onlara “Birinci Yeni” adını kazandıracaktı. Ancak onlar bu addan çok, bu biçimli şiirlerini topladıkları Garip adlı kitaplarıyla adlarını duyururlar. Bu şairler; Orhan Veli Kanık, Oktay Rıfat ve Melih Cevdet Anday’dan oluşuyordu.
Ancak bu ekip, daha sonra dağılır ve sonraki kitap, Orhan Veli’nin şiirlerinden oluşur. Bu akım da bundan dolayı daha çok Orhan veli ile anılır.
GENEL OLARAK BİRİNCİ YENİCİLERİN SAVUNULARI
1-Hece ölçüsüne ve uyağa karşı çıkmışlardır.
2-Süslü ifadelere karşıdırlar, sadelik tercihleridir.
3-Halkın içindeki kişiler şiire konu olmuştur.
4-Şiirde söz oyunlarından kaçınıldı.
5- Gündelik hayattaki lisanı şiire uygulamışlardır.
6- O döneme dek şiirde kullanılmayan bazı kelimeleri kullanmaya başladılar.
7- Hayatın neşe sevinçlerini şiirde kullandılar.
8- Genelde Batı menşeli kaynaklardan yararlandılar.
ankaraedebiyat.com.tr