Açılış programında şiir dinletisinin ardından Türkiye Yazarlar Birliği (TYB) Ankara Şube Başkanı Mehmet Sait Uluçay, ASBÜ Rektörü ve TYB Genel Başkanı Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan, Ankara Vali Yardımcısı Harun Kaya ile Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürü Taner Beyoğlu tarafından konuşmalar yapıldı.

Konuşmalarda, D. Mehmet Doğan’ın Türk düşünce ve kültür hayatına sunduğu katkılar ele alındı.  Uluçay tarafından Doğan’ın medeniyet bilinci inşa eden kaleminin genç kuşaklara yol gösterdiği ifade edildi.

D. MEHMET DOĞAN’IN HAYALİ YAŞATILIYOR

Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan,  konuşmasına merhum D. Mehmet Doğan’ın Çizgilerde Yaşamak şiirini okuyarak başladı. “Bu festival Mehmet abinin hayaliydi ve onun girişimi ile başladı.” ifadelerine yer veren Prof. Dr. Arıcan, edebiyatın milletlerin hafızası olduğunu dile getirerek D. Mehmet Doğan’ın bıraktığı düşünce mirasının önemi vurgulandı.  D. Mehmet Doğan’ın hayalini kurduğu Ankara Edebiyat Festivali’nin yaşatıldığını belirten Prof. Dr. Arıcan tarafından Ankara’nın kültür, edebiyat ve düşünce alanında bir merkez hâline gelmesi yönündeki hedefler aktarıldı. 2025 Kültür Sanat Ödülleri kapsamında TYB’nin üç ayrı ödül ile takdir edildiği ifade edildi. Festivalin daha geniş bir kültürel çerçeveye yayılması amaçlanırken, Topçu Felsefe Konağı’nın kurulması için gerekli sürecin başlatıldığı açıklandı. Ayrıca festival kapsamında Kalecik’te D. Mehmet Doğan adına programlar düzenlendiği ve festivalin uzun yıllar devam etmesi yönündeki temenniler dile getirildi.

Doğan’ın yaşarken büyük katkı sunan bir değer olduğuna dikkat çeken Ankara Vali Yardımcısı Harun Kaya, kültür ve sanat etkinliklerinin toplumları birleştiren yönüne vurgu yaptı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürü Taner Beyoğlu tarafından festivalin, popüler mecralarda görünürlük bulamayan genç yazarların okurla buluşması açısından önemli bir imkân sunduğu ifade edildi. Bakanlık tarafından yerel yazarları destekleyen çalışmaların sürdürüldüğü, ilk eserini yayımlayan kurumlara maddi destek sağlandığı ve Kültür Yolu Festivali ile yazar-okur buluşmalarının güçlendirildiği aktarıldı.

Festival kapsamında D. Mehmet Doğan Fikir ve Edebiyat Büyük Ödülleri törenle sahiplerine verildi. Şiir Ödülü Ali Sali’ye, Deneme Ödülü Ekrem Özdemir’e, Hikâye Ödülü ise Ali Necip Erdoğan’a takdim edildi. Ödüller, ASBÜ Rektörü Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan tarafından sunuldu. Ayrıca Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi’nin festivale sağladığı katkılar dolayısıyla Prof. Dr. Arıcan’a berat verildi.

Festivalin ilk günü, düşünce ve edebiyatın farklı boyutlarını değerlendiren panellerle devam etti. “Düşünce ve Edebiyata Adanan Bir Ömür: D. Mehmet Doğan” başlıklı ilk panel Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan moderatörlüğünde gerçekleştirildi. Panelde Prof. Dr. Mustafa İsen, Prof. Dr. Mustafa Orçan, Dr. Necmettin Turinay ve Osman Özbahçe tarafından merhum Doğan’ın düşünce dünyası, edebi birikimi ve kültürel mirası çeşitli yönleriyle ele alındı.

Günün ikinci paneli “Ankara’da Yazılan Şiirler” başlığıyla düzenlendi. Prof. Dr. Bilal Çakıcı’nın moderatörlüğünde gerçekleştirilen panelde Prof. Dr. Turan Karataş, Dr. Ahmet Durmuş Taşdemir, Öğr. Gör. İsa İlkay Karabaşoğlu ve Yusuf Turan Günaydın tarafından Ankara’nın edebiyata yansımaları, şehir–şair ilişkisi ve Ankara edebiyatının tarihsel gelişimi değerlendirildi.

Günün son programı, Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan’ın katılımıyla yapılan “Yazar Okulu – İlk Ders” etkinliği oldu. Programda yazarlık disiplini, düşünce ufku ve dil bilincine yönelik temel ilkeler katılımcılara aktarıldı.

Festivalin ikinci günü de yoğun bir ilgiyle sürdü. Günün ilk paneli “Erken Cumhuriyet Dönemi Ankara ve Edebiyat” oturumunda Ankara’nın edebiyata yansımaları ele alındı. Panel, moderatörlüğünü ise Prof. Dr. Muhammet Enes Kala’nın yürüttüğü oturumda Doç. Dr. Canan Olpak Koç, Emin Gürdamur ve Dr. Fatma Bilge Şimşek tarafından dönemin kültürel atmosferi, Cumhuriyet sonrası edebi dönüşüm ve Ankara’nın edebi kimliği üzerine yapılan değerlendirmelerle tamamlandı.

“Gençlik ve Edebiyat” adlı ikinci panelde genç kuşakların edebiyatla kurduğu ilişki tartışıldı. Moderatörlüğünü Hacı Mahmut Erdemir’in üstlendiği panelde Hayal Elif Kızkapan, İkbal Sevgi Denkli, İclal Doğansoy ve İlayda Yıldırım tarafından genç yazarların üretim biçimleri, estetik yönelimleri ve yeni kuşağın dil perspektifi üzerine görüşler paylaşıldı.

“Yapay Zekânın Edebiyata Etkisi”  adlı üçüncü panel, yapay zekâ ve edebiyat ilişkisine odaklanıldı. Panel, Prof. Dr. Hasan Yücel Başdemir moderatörlüğünde Doç. Dr. Ahmet Faruk Çeçen, Ahmet Melih Karauğuz ve Doç. Dr. Ali Durdu tarafından yürütüldü. Yapay zekânın metin üretimi, yazarlık pratikleri ve okuma kültürü üzerindeki etkileri akademik bir bakışla ele alındı.

“Edebiyat ve Sinema” adlı ikinci günün son paneli edebiyat ve sinema etkileşimine ayrıldı. Moderatörlüğünü İbrahim Demirkan’ın yürüttüğü panelde Sadık Yalsızuçanlar, Hatice Bildirici ve Mehmet Kurtoğlu tarafından edebi eserlerin beyaz perdeye uyarlanma süreçleri ve iki disiplin arasındaki karşılıklı etkileşim değerlendirildi.

4. Ankara Edebiyat Festivali ikinci gününde Filistin Şiir Şöleni ile tamamlandı. Katılımcılar, festivalin son bölümünü edebiyatın duygusal ve estetik yönünü öne çıkaran dizelerle noktaladı. Organizasyon yetkilileri tarafından oturumlara katkı sunan akademisyenlere, yazar ve şairlere teşekkür edilerek festival iyi dileklerle sonlandırıldı.

Milletvekili Zeynep Yıldız-Kezban Eldemir Gültepe

Ankara Milletvekili Zeynep Yıldız’ın da katıldığı Filistin Şiir Şöleni etkinliği, Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Sezai Karakoç Salonu’nda düzenlendi. Açılış konuşmasını yapan Türkiye Yazarlar Birliği Ankara Şube Başkanı Mehmet Sait Uluçay, dünyanın her neresinde olursa olsun mazlumların sesi olmak için edebiyatın bir araya gelme gücüne dikkat çekti.

Mehmet Sait Uluçay

Uluçay, şiirin bir milletin vicdanı olduğunu vurgulayarak vicdanın hiçbir zaman işgal edilemeyeceğini söyledi. “Filistin’in sesi kısıldığında dünyanın dört bir yanındaki şairler onun sözcüsü olur” diyen Uluçay, şölenin bir anma programından öte Filistin’in direniş ruhuna ve umuduna dair bir vefa duruşu taşıdığını ifade etti. Uluçay konuşmasında ayrıca, Filistin’in acılarını unutmamanın ve geleceğe aktarmanın bir insanlık görevi olduğunu belirterek şölenin aynı zamanda bir farkındalık ve vicdan çağrısı olduğunu dile getirdi.

Ali Sali

Talip Işık

İbrahim Demirci

Banu Sancak

Halit Yıldırım

Sıtkı Caney

Mehmet Taştan

Mehmet Aycı

Eylül Tanem Sezen

Konuşmaların ardından şairler, Filistin temalı şiirlerini seslendirerek salonda duygu dolu anlar yaşattı. Şölenin sonunda ise şairlere teşekkür beratı takdim edildi.

FİLİSTİN ŞİİR ŞÖLENİ’NE KATILAN ŞAİRLER:

Ali Sali

Banu Sancak

Deniz Garipcan

Elif Ceylin Koçyiğit

Eylül Tanem Sezen

Gonca Yılmaz Hatunoğlu

Halit Yıldırım

Hüseyin Çolak

İbrahim Demirci

İbrahim Yıldız

Kezban Eldemir Gültepe

Mehmet Akif Kireççi

Mehmet Aycı

Mehmet Kurtoğlu

Mehmet Sait Uluçay

Mehmet Taştan

Mustafa Sarı

Sıtkı Caney

Talip Işık

Yavuz Ertürk

AKADEMİSYENLER EDEBİYAT VE YAPAY ZEKÂ İLİŞKİSİNİ MASAYA YATIRDI

4.Ankara Edebiyat Festivali etkinliklerinden biri olan “Yapay Zekânın Edebiyata Etkisi” paneli, ASBÜ Sezai Karakoç Salonu’nda gerçekleştirildi. Panelin moderatörlüğünü Prof. Dr. Hasan Yücel Başdemir yaptı.

Panelde konuşmacı olarak Doç. Dr. Ahmet Faruk Çeçen, Ahmet Melih Karauğuz ve Doç. Dr. Ali Durdu yer aldı.

“YAPAY ZEKÂ BAĞLAM KOPMALARINA YOL AÇABİLİR”

Doç. Dr. Ahmet Faruk Çeçen, yapay zekâ teknolojisinin hızla geliştiğine dikkat çekerek şu değerlendirmelerde bulundu:

Yapay zekânın geçmiş, bugün ve gelecek arasındaki bağlamı koparma ihtimalinin bulunduğunu, internet ortamında okunan yorumların yaklaşık yüzde 60’ının yapay zekâ tarafından üretildiğini, yeni neslin yapay zekâ ile büyüdüğünü ve artık bu teknolojiden kaçmanın mümkün olmadığını.

Çeçen, yapay zekâ kullanımı konusunda edebiyatçıların vicdanına büyük sorumluluk düştüğünü de vurguladı.

“YENİ BİR KÜLTÜREL DEVRİM YAŞIYORUZ”

Panelin bir diğer konuşmacısı Ahmet Melih Karauğuz, yapay zekânın sanat alanında oluşturduğu dönüşümü şöyle özetledi:

Yapay zekânın içinde bulunduğumuz çağda yeni bir kültürel devrimi tetiklediğini, bir metnin insan tarafından mı yoksa yapay zekâ tarafından mı üretildiğinin tartışma konusu olmaya başladığını, sanatta “niyet” kavramının belirleyici olduğunu; ancak yapay zekânın veriyle beslendiğini, tecrübeye sahip olmadığını söyledi.

Karauğuz, “Yapay zeka araçlarında bir niyet yoktur. Yapay zekalar veriyle beslenir, tecrübeyle beslenmez. Günün sonunda bunlar tahmin modelleridir. Bir sonraki kelimeyi, görseli, kareyi doğru tahmin etmek üzere kurulmuş sistemlerdir. Biz yazarlar, kişiler bir dize yazdığımızda, o dizeyi tam olarak neden yazdığımızı açıklayamayız ama onun arka plandaki tecrübesini, yaşanmışlığını biliriz.” dedi.

“YAPAY ZEKÂ YAZMA SÜRECİNİ TEŞVİK EDEBİLİR AMA ETİK TARTIŞMALAR SÜRÜYOR”

Doç. Dr. Ali Durdu, yapay zekânın yazarlara yardımcı bir araç olabileceğini ifade ederek, “Düşüncelerinizi yapay zekaya aktarıp size bunun nasıl yazılabileceğini anlatarak yol gösterici olabilir.” dedi.

Bununla birlikte, Durdu yapay zekânın edebiyatta kullanımının etik sorunlar doğurduğunu ve bu nedenle temkinli yaklaşmaya davet etti.

Ankaraedebiyat.com.tr‘nin de ilgiyle takip ettiği panelde, Ahmet Hamdi Tanpınar, Refik Halit Karay ve Münevver Ayaşlı’nın eserlerinde Ankara’nın edebî bir tema olarak ele alınma biçimi üzerinde duruldu.

Panelde Doç. Dr. Canan Olpak Koç tarafından, Münevver Ayaşlı’nın Ankara merkezli eserleri analiz edilirken dönemin edebiyat–şehir ilişkisi değerlendirildi.

Dr. Fatma Bilge Şimşek, Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Ankara’yı ele alış biçimi zaman ve mekân temaları üzerinden değerlendirmelerde bulundu.

Emin Gürdamur tarafından ise, Refik Halit Karay’ın Ankara gözlemleri ile edebiyata yansımaları aktarılarak yazarın edebî kimliği yeniden ele alınmaya çalışıldı.

“ANKARA’NIN EDEBİYAT GELENEĞİNE VEFA DURUŞU”

TYB Ankara Şube Başkanı Mehmet Sait Uluçay, festivalin Ankara’nın düşünce ve edebiyat dünyasındaki köklü yerini hatırlattığını belirtti. Uluçay, bu yılki programı Doğan’a adamanın bir vefa göstergesi olduğunu ifade ederek şunları söyledi:

“Ankara düşüncenin ve edebiyatın nabzını tutan bir şehir. Bu festivali düzenlemek bir etkinlik olmanın ötesinde köklü bir geleneği yaşatma çabası. Merhum D. Mehmet Doğan’ın adını festivalimize taşımak hem bir teşekkür duruşu hem de bu topraklarda yetişen edebiyat mirasını geleceğe aktarma iradesidir.”

1.MEHMET DOĞAN FİKİR VE EDEBİYAT BÜYÜK ÖDÜLLERİ VERİLECEK

Festival 5 Aralık Cuma günü saat 10.30’da yapılacak açılış konuşmalarıyla başlayacak. TYB Ankara Şube Başkanı Mehmet Sait Uluçay ile TYB Genel Başkanı ve ASBÜ Rektörü Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan ilk sözleri gerçekleştirecek. Ardından bu yıl ilk kez düzenlenen “D. Mehmet Doğan Fikir ve Edebiyat Büyük Ödülleri” sahiplerine takdim edilecek.

Açılışın ardından Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan yönetiminde “Düşünce ve Edebiyata Adanan Bir Ömür: D. Mehmet Doğan” başlıklı panel yapılacak.

ANKARA’DA YAZILAN ŞİİRLER YENİDEN GÜNDEMDE

Festivalin ilk günü, edebiyatın farklı yönlerini ele alan oturumlarla sürecek. Prof. Dr. Bilal Çakıcı yönetimindeki “Ankara’da Yazılan Şiirler” panelinde Sezai Karakoç, Arif Nihat Asya ve Attilâ İlhan gibi büyük şairlerin Ankara ile özdeşleşen şiirleri değerlendirilecek.

İKİNCİ GÜNÜN ODAĞI: YAPAY ZEKÂ VE EDEBİYAT

6 Aralık Cumartesi günü program, “Yapay Zekânın Edebiyata Etkisi” paneliyle başlayacak. Gün boyunca ayrıca “Gençlik ve Edebiyat”, “Edebiyat ve Sinema” ve “Erken Cumhuriyet Dönemi Ankara ve Edebiyat” başlıklı oturumlar düzenlenecek.

YAZAR OKULU’NDA İLK DERS PROF. DR. ARICAN’DAN

Festival kapsamında 5 Aralık Cuma günü saat 17.10’da Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan, Yazar Okulu’nun ilk dersini verecek.

KAPANIŞ FİLİSTİN ŞİİR ŞÖLENİ İLE YAPILACAK

6 Aralık Cumartesi akşamı 19.00–22.00 saatlerinde gerçekleştirilecek Filistin Şiir Şöleni, festivalin kapanış programı olacak. Mehmet Sait Uluçay, Mustafa Sarı, Sıtkı Caney, Talip Işık, Ali Sali, İbrahim Demirci, Mehmet Aycı, Mehmet Taştan ve Hüseyin Çolak gibi pek çok şair, Filistin temalı şiirleriyle sahne alacak.

Festival, Türk tefekkür ve edebiyat dünyasının önde gelen münevverlerinden ve Türkiye Yazarlar Birliği kurucu Başkanı merhum D. Mehmet Doğan’a anısına gerçekleştirilecek. Etkinlik, 5-6 Aralık (Cuma/Cumartesi) 2025 tarihlerinde (ASBÜ) Sezai Karakoç Salonu’nda yapılacak.

FESTİVALİN ANA TEMALARI

1. gün (5 Aralık Cuma) TYB Genel Başkanı ve ASBÜ Rektörü Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan yönetiminde  “Düşünce ve Edebiyata Adanan Bir Ömür: D. Mehmet Doğan” paneli icra edilecek. Aynı gün öğleden sonra Prof. Dr. Bilal Çakıcı yönetiminde “Ankara’da Yazılan Şiirler” konulu panelde Sezai Karakoç, Arif Nihat Asya ve Attilâ İlhan gibi şairlerin Başkent ile özdeşleşen eserleri ele alınacak.

6 Aralık Cumartesi günü “Yapay Zekânın Edebiyata Etkisi” paneli ile “Gençlik ve Edebiyat”, “Edebiyat ve Sinema” ve “Erken Cumhuriyet Dönemi Ankara ve Edebiyat” başlıklı oturumlar düzenlenecek.

Ayrıca yine her sene TYB Ankara Şubesi’nin düzenlediği Yazar Okulu için düğmeye basılacak. Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan, 5 Aralık Cuma günü saat 17.10’da “Yazar Okulu İlk Dersi” nin açılış konuşmasını yapacak.

FİLİSTİN ŞİİR ŞÖLENİ

6 Aralık 2025 Cumartesi gününün akşamında saat 19.00-22.00 saatleri arasında “Filistin Şiir Şöleni” düzenlenecek.

Şölende Banu Sancak, Mehmet Sait Uluçay, Mustafa Sarı, Sıtkı Caney, Talip Işık, Ali Sali İbrahim Demirci, Mehmet Aycı, Mehmet Taştan ve Hüseyin Çolak’ın da aralarında bulunduğu birçok şair, Filistin’e dair şiirlerini okuyacak.

TYB Ankara Şube Başkanı Mehmet Sait Uluçay, ASBÜ Sezai Karakoç Salonu’nda yapılacak 4. Ankara Edebiyat Festivalinim tüm Başkentlilerin ve edebiyatseverlerin katılımına açık olduğunu ifade etti.

İşte programın akışı: