Kelimeler taşlar arasında sessizlikle örtülü

Uzun bekleyişin gölgesi düşer yüzüme

Ufkun gizemine iz bırakır duman

Közler arasında yankılanır hatıralar

Kaybolur evrenin nefesi

Kapılar ardında boşluk gölgeler uzayan hatlar

Derin susuştur taşların ağırlığında unutulmuş isimler

Yapraklar rüzgarla savrulur isimler yüzler soluk

Kırılgan umutların sesi gelir uzaklardan

Bir çocuğun parmak uçlarında şarapnel parçaları

Kırılmış bir ışık titrer boşlukta, tükenir nefeslerin yankısı

Tahta köprüler boşluklara sarkan halatlar

Nehirler kendi içlerinde eriyen renkler

Gölge ve ışık arasında askıda kalır zaman

Her ses bombalanmış bir şehrin feryadı

Kül renkleriyle konuşur gözler, eller ve gece

Çığlıklar toprakta eriyip giden dünyanın hatırası

Her taş bir kayıp her gölge bir hafıza

Yıkılmış şehirler soğuk taşlar

Kaybolmuş adımlar tükenen nefesler

Sessizliğin yankısında kaybolur

Savaşın gölgesi

Yangın ve kül arasında süzülen sessiz iz

Her nefeste bir çığlık

Her gölgeye saklanmış bir hikâye

(Fotoğraf: Enes Yasin Bay)

Anlatmadıkça çoğalan cümleler var,
sustukça ağırlaşan.
Dilime gelince kekeme,
yüreğime inince çığlık.

“Dünya dışında hayat var mı?” diyorlar.
Ben kapı komşuma varamadım daha.
Selâmın yörüngesi dar,
Mars uzak.
İnsan, göğe medeniyet ararken
avlusunda kayboluyor.

Muhammediye Camiî avlusunda
çay buharına bırakıyorum aklımı.
Zihnimin kırışık yerlerini
parmak uçlarımla düzeltiyorum.
Bazı satırların altını kalın çizdim,
bazıları hâlâ buruşuk —
ütü tutmuyor.

Basın kokan yıllardan
soğan doğranan mutfağa uğradım.
Vitrin değişti,
insan değişmedi.
Tencerede kaynayan yalnızlık
her yerde aynı sesi çıkarıyor.

Elinin tarak kemiğine
“Canım anam” yazmış bir çocuk gördüm.
Mürekkep değil o,
derinin içinden sızan bir sızı.
Her yara bir cümle,
her iz yarım kalmış bir hikâye.

Bir baltaya sap olamamışlar,
sapa balta bile duramamışlar…
Adıyla müsemma olamayan yüzler,
oyun içinde oyun kuran gölgeler.
Kalabalık çok,
insan az.

Ben yalnızlığı kalabalıktan seçmedim;
içimdeki meydandan seçtim.
Konuşan ben,
susan ben,
itiraz eden yine ben.
Fikrim sobe —
saklanacak yerim kalmayınca yazıyorum.

Şiirlerimde kendini arayan kadınlar,
kafiyeye tutunmak isteyen gölgeler…
Oysa şiir,
dokunulmayı sever
ama sahiplenilmeyi değil.
İlhamın cebine rüşvet koyulmaz,
masumiyeti çabuk küser.

Daldan dala konuyor kelimelerim,
anılarım içimde donuyor.
Bir yerden başlayıp
başka bir yerde duruyorum.

Belki de mesele başlangıç değil,
son da değil.
Mesele,
insanın kendine denk düşen
cümleyi bulması.

Ben hâlâ arıyorum.

(Fotoğraf: Mehmet Poyraz, 2025)

Sonra…
sonra anlıyor insan.
Bir yerlerden tanıdık gelir bazı duygular;
sanki bir Nihavend makamı gibi,
eski bir aşkın hatırası olur içte.

Ruhumda bir Segâh makamı vardı,
ama gözlerin—
en çok Uşşak makamı okuyordu beni,
seni görünce.

Zamanla anlıyor insan:
Bir ihtimal daha var—
o da Hüzzam makamı sevmek mi dersin?

Bir nihavend dokunuşla
“kimseye etmem şikâyet” mi dersin…
ya da dönülmez bir akşamın ufkunda
sana bir tepeden bakar gibi,
vakur bir duruşla
Rast makamı’nda mı kalmalı insan?

İçimde atan her şey
bir segâh tekbir gibi—
nabzımı tutan,
beni bana duyuran.

Ve yine bir gülnihal gibi düşerken gönlüme dünya,
anlıyorum:
Sevmekten kim usanır?

Benim yüreğim—
çoktan
bir uşşak makamına yerleşti bile.

(Fotoğraf: Kuğulu Park, Ankara-Mehmet Poyraz)

Ruhun alacakaranlığında bir ad

Uzun bir ad, sarı bir ad, terli bir ad

Oturdum üzerine ilk ağzının açılışını koydum

Dinledim nefesini sızı gibi çıkıp gelecek puslu ismin ardından

Sonra bir geceden karakalem yağmurla belleğin uzayı arasında kalanı

Benim bir aynam vardı, eksilmezdi

İhtiyat beklerdi hayat memat saklı kıyılarımda

Karşısına onu koydum

Bekledim sancı gibi kendine gözlerini açacak

Tuz gibi kekik gibi serptim

Üstüne

Niye bir daha yoluma çıkmadın diye ağladığımı

Üstüne bir limanda rüzgâr

Üşümesin diye gül bebek sardığımı

Bekledim aynamdan yaylı bir düş gibi dışarı atlayacak

Sonra kıpırdayışına arzu, yönelişine istek

En son çıkardım yol üstüne içimde bekleyen sabîyi koydum

Ah sarı bir ad, yanan bir ad, sonsuz bir ad

Bir su gibi uyandı alacakaranlığımda

Akıp geldi bir su gibi alacakaranlık yurduma

The Uses of Sorrow 

(In my sleep I dreamed this poem)

Someone I loved once gave me

a box full of darkness.

It took me years to understand

that this, too, was a gift.

Kederin Kullanımları

(Uykumda bu şiiri gördüm)

Bir zamanlar sevdiğim biri
bana karanlıkla dolu
bir kutu verdi.

Bunun da bir armağan olduğunu
anlamam
yıllarımı aldı.

Yüzündeki al’a bakma

Hemi günah hemi yalan

Boşunadır fala bakma

İrfan bilmez yoksa yürek

Arif o ki zarif gerek

Başın daim önde görek

Ahkam kesen kula bakma

Tek ameli dört rekattır

Fiil bozuk tin sakattır

Baykuş gibi mahlukattır

Tünediği dala bakma

Ne ki zalim padişahtır

Merkep ondan müreccahtır

Gönül alan ulu şahtır

Oturduğu çula bakma

Bitmez sanır ömür nakti

Düşünmeden verir akti

Dara düşüp aman vakti

Tespih çeken kula bakma

Seyyid, şerif, ârif olsam

Ersâd eden mârif olsam

Nihâyetim toprak benim

Halk dilinde nâip olsam

Âleniyken gâip olsam

Nâdân elde garip olsam

Nihâyetim toprak benim

Cürmü savan lâtif olsam

Nura varan naif olsam

Gurbet elde âkif olsam

Nihâyetim toprak benim

Şâd dağıtan hândân olsam

Kerli ferli şâdân olsam

Kâtresi şol sudan olsam

Nihâyetim toprak benim

Ser sefile ahkâm olsam

Gökyüzünde mâkâm olsam

Yıldız adet râkâm olsam

Nihâyetim toprak benim

Fuzuli’ye Leyla olsam

Şeyh Gâlib’e imlâ olsam

Geylanice evlâ olsam

Nihâyetim toprak benim.

Ay’ca düşlere gebe kalırdı yıldız kızları

Gün/eşi umursamazdı dünya

kıskanç denizler

eteklerini toplardı kıyıdan hırçınca

hükmederlerdi rüzgâra

“parçala kayaları parçala !”

Aldırmazdım

önüm sıra akıp giden toprak seline

düşecekmişim,sürüklenecekmişim inanmazdım.

Ne bir liman ne de sakin bir koy

yalnızca gönlüm korurdu beni senden…

İflâhım mümkün olsaydı

kaçardı yangınım

koparak kaçardı iliklerimden.

Yeniden kurulsaydı zembereğim

olağan akardı nehirlerim.

Utancından ağlayan göklerin

seyrine dalmazdım rahmet diye.

Hükmü geçer olsaydı gönlümün

kanat çırpmazdım esrik bir maviye

tüylerim uçuşmazdı

kaf dağının tepesinde.

Ve sen!

bakmayı bilseydin gönlümün kıyısına

lacivertler ürkütemezdi

şavka hazır nârin ufkumu…

(Fotoğraf: Enes Yasin Bay)

Neylerim bu deli ile

Acep yer mi, ite versem

Karıştırıp yalı ile

Bulutlardan yere insem

Bahçelerde güle sinsem

Uslanır mı, çiçeklensem

Şeftalinin dalı ile

Seyiplesem dere tepe

Döner gelir yoktur şüphe

Çürür m’ola atsam çöpe

Ķör talihin eli ile

Budur gamım, budur tasam

Aş değil ki yiyip kusam

Nemrut desem olur Musa’m

Umman böler eli ile

(Fotoğraf: Yusuf Seki)

Yaz bitti

İşte halkım

İşte açmaktan yorulmayan çiçeğim  derken

İç cebimden çıkan sen

Kalbimin üstünde,

Seninle kırılıyor sonbahar kış

Seninle temizlenmiş fikrim

Sokağın bir ucundan ötekine

Sana yürüyorum

Ara sıra içim gidiyor

Hüznüm benim kör gözlü

Kibrit kokulu çocuğum

O an trafik kazasında ölen

Bir arkadaşı  arıyorum

Bir de bakıyorum telefonda sen

İki paket sigara, bir kaç zeytin

Peyniri de severim bilirsin

Tam oracıkta kasada sen

Oysa akşama bekliyordum

Bilsen ne güzel çiçektir masada kederin

Otobüsü kaçırdığımda

Allahım bu da nedir

Arka camdan gülümseyen sen

Dışarıda tertemiz yağmur

Evin içinde sen

(Görsel: Toni Demuro)

Nereye uzansa üşür
Karanlık bir saçak altı
Güpegündüz ellerim
Pencereler kör
Çatısı yok düşlerin

Güvercinler avutur beni
Konar her sabah avuçlarıma
Kanadı kırık
Üç beş teselli

Fotoğraf: Yusuf Seki

Unutamaz oldum, uyutmaz oldu acılar beni.

Kadın, çocuk demeden süren bu kanlı savaşı,

Tutamadık elini, duyamadık sessiz çığlığını!

Bir anne için en ağır yük; kollarında cansız beden,

Kötü yaptığıyla kalır sanma, bulur elbet eden.

Kan gölüne dönmüş sokaklar, sen dönersin camiden,

Eşlik edemedik sana, duyamadık sessiz çığlığını!

Cehaletimden utandım, seni toprağınla yargılarken,

İnsanlık sustu, bebekler katledilirken.

Yine de “ah” demezsiniz, Tevhid ile direnirken,

Yanında olamadık, duyamadık sessiz çığlığını!

Toprağa düştü cemre misali usulca gözyaşlarım,

Kan değil, çiçek açsın artık bu toprakta yarın.

Bitsin bu zulüm, özgürlüğe koşsun dostlarım,

Dualarımız sizinleydi hep, duyduk sessiz çığlığını

Her salı Hacı Bayram’da buluşuruz.

Bu böyle kesindir

Gizli anlaşmamızda

Allah vardır ve kerimdir

Bir yokuştan iniyoruz Kuran Kız tutuyor elif elleriyle beni.

Düşüyorum ki

İnsanlar bu halimi pek sever

Beni diyorum Kuran Kız

Geceleyin temizlikçi bir kadın

ATM’den çeker.

Kuran Kız, kardeşime gidelim diyor

Kardeşim saat tamircisi o halleder

Bir Filistin karışmış zembereğime besbelli benim.

Sakallı bir saniye kaç bin

Kaç bin yıldır gövdem de

Kemiksiz bir akrebi kovalar

Allah vardır ve en merhametlidir.

Bak diyor yokuştan sonrası dümdüz

Ve kardeşim de bence seni çok sever.

Kuran Kız yolda anlatıyor

Daha küçükken

Bir mim kadar vahşi yavaşlığı

O zamanlar diyor

İnsanlar böyle çok değillermiş

Babanlar çocuklarını bir gül gibi

Ellerinde tutarmış

O zamanlar da dünya yalan mıymış neymiş

Benim elif ellerimi görmemiş kimse

Allah vardır ve en güzeldir.

Biz senle yeryüzüne çıkınca Kuran Kız

Bir yağmurdur eşeliyor gökdelenleri

Parklarda simit alıyorum sana

Kuş üzümü, bayram şekeri

Geceleyin sen Kuran Kız

Nasıl da söküp alıyorsun gövdemdeki kara hançeri.

Ankara soğuk.

Kuran Kız çok güzel.

(Görsel: Safia Latif)

Poyraz gibi esiyorsun,

Kendine gel insanoğlu!

Kılıç gibi kesiyorsun,

Kendine gel insanoğlu!

Anlasana behey şaşkın,

Sallanıyor sırça köşkün!

Nedir yalan dünya aşkın?

Kendine gel insanoğlu!

Deli dolu yaşıyorsun,

Sınırları aşıyorsun;

Elinde kor taşıyorsun,

Kendine gel insanoğlu!

Güneşin rengi solmadan,

Tövbe zamanı dolmadan,

Uyan artık geç olmadan,

Kendine gel insanoğlu!

Can alıcı yaman kuşu,

Hızlı uçar zaman kuşu,

Baş ucunda aman kuşu,

Kendine gel insanoğlu!

Sökülecek kökün bir gün,

Yüklenecek yükün bir gün,

Uzak değil, yakın bir gün,

Kendine gel insanoğlu!

Babasının adı Mustafa Seyyid, annesinin adıysa Emine Hanım’dır. Galata Mevlevihanesi Şeyhi Hüseyin Dede ile Hoca Neşet Efendi’den dil ve edebiyat üzerine dersler aldı.

KLASİK TÜRK EDEBİYATININ SON TEMSİLCİSİ

24 yaşındayken divan yazan Şeyh Galip, 34 yaşındayken, 9 Haziran 1791 tarihinde, eğitim aldığı Galata Mevlevihanesi Şeyhliği’ne atandı.

İfade etmek istediği mesajı sembol ve teşbihlerle anlatmıştır. Sebk-i Hindi adı verilen edebiyat akımının edebiyatımızdaki en büyük temsilcilerindendir. Şeyh Galip, klasik Türk edebiyatının son büyük şairi olarak gösterilir. Şerife Âişe Hanım’la evlenen Galip’in bu evlilikten Mehmed Mecdi ve Şerife Zübeyde isimli iki çocuğu oldu.

ESERLERİ 

Milli Eğitim Bakanlığı’nın 100 Türk edebiyatçısı listesinde bulunan Şeyh Galip’in Divan (Şiirler), Hüsn-ü Aşk, Şerh-i Cezîre-i Mesnevî, Es-Sohbetü’s-Sâfiyye ve Zübde-i alem adlı eserleri bulunuyor.

Şeyh Galip’in Resulullah’ı yazdığı Naat adlı eseri en bilinenlerdendir. Arif Nihat Asya kendi Naat’ında “Na’atını Galip yazsın, Mevlid’ini Süleyman’lar!” dizeleriyle bu esere atıfta bulunur.
3 Ocak 1799’da vefat eden Şeyh Galip’in kabri Galata Mevlevihanesi haziresinde bulunuyor. Kendisi gibi edip olan Mesnevi şârihi İsmail Rüsuhî-i Ankaravî’nin mezarının yanında metfundur.

MÜSEDDES NA’T-I ŞERİF-İ NEBEVÎ-ŞEYH GALİP

Sultan-ı rûsül şâh-ı mümeccedsin efendim
Bî-çârelere devlet-i sermedsin efendim
Divân-i ilâhide ser-âmedsin efendim
Menşur-ı “le-amrük”le müeyyedsin efendim

Sen Ahmed ü Mahmud u Muhammedsin efendim
Hak’dan bize sultân-ı müeyyedsin efendim

Hutben okunur minber-i iklim-i bekâda
Hükmün tutulur mahkeme-i rûz-ı cezâda
Gülbank-i kudümün çekilir arş-ı Hudâ’da
Esmâ-i şerifin anılır arz ü semâda

Sen Ahmed ü Mahmud u Muhammed’sin efendim
Hak’dan bize sultân-ı müeyyedsin efendim

Ol dem ki velilerle nebîler kala hayrân
“Nefsi” deyü dehşetle kopa cümleden efgân
Ye’s ile usâtın ola ahvâli perişân
Destur-ı şefaâtla senindir yine meydân

Sen Ahmed ü Mahmud u Muhammed’sin efendim
Hak’dan bize sultân-ı müeyyedsin efendim

Bir gün ki dalup bahr-ı gama fikrete gittim
İlden yitürüp kendümi bî-hodlıga yitdim
İşyânım anıp âkıbetimden hazer etdim
Bu matlaı yâd eyledi bir seyyîd işittim

Sen Ahmed ü Mahmud u Muhammed’sin efendim
Hak’dan bize sultân-ı müeyyedsin efendim

Ümmideyiz ye’s ile âh eylemeyiz biz
Sermaye-i imanı tebâh eylemeyiz biz
Babın koyup agyâre penâh eylemeyiz biz
Bir kimseye sâyende nigâh eylemeyiz biz

Sen Ahmed ü Mahmud u Muhammed’sin efendim
Hak’dan bize sultan-ı müeyyedsin efendim

Bîçâredir ümmetlerin isyânına bakma
Dest-i red urup hasret ile dûzaha yakma
Rahm eyle aman âteş-i hicrânına yakma
Ez-cümle kulun Gâlib-i pür-cürmü bırakma

Sen Ahmed ü Mahmud u Muhammed’sin efendim
Hak’dan bize sultan-ı müeyyedsin efendim

ankaraedebiyat.com.tr

1972’de Hacettepe Üniversitesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü’ne girdi. Buradan 1977 yılında mezun oldu. İlk şiiri 1963 yılında Yelken dergisinde çıktı. 1969’da edebiyat dünyasında büyük yankılar uyandıran ikinci kitabı Evet, İsyan, modern şiirimizin İkinci Yeniyle kazandığı ivmeye yeni bir açılım getirdi. Birey toplumsal yaşantıyla buluşturuldu.

Şiirlerinde imge yoğunluğu ve kelime seçimine önem veren Özel, yazdığı her şiirle mükemmel şiirin örneklerini verdi. 1970’te Halkın Dostları’nı çıkaran Özel, Yeni Devir, Millî Gazete ve Yeni Şafak gazetelerinde köşe yazıları yazdı. Sosyalist bir dünya görüşüne bağlıyken 1970’li yılların başlarında Müslümanlığı seçti.

1974 yılında Sezai Karakoç’un çıkardığı Diriliş dergisinde yayınlanan “Amentü” şiiriyle Müslümanlığını herkese ilân etti. Ocak 1976’da Necla Hanım’la evlendi. İngilizce, Fransızca, Almanca, İspanyolca bilen Özel, 1970’lerden günümüze edebiyat ve düşünce hayatımızın merkezinde duran yazarlardan biri oldu.

Şiirleri Yelken, Türk Dili, Dönem, Papirüs, Yeni Dergi, Diriliş, Sanat Olayı, Dergâh, Adam Sanat, Gerçek Hayat, Merdiven Şiir, Karagöz ve Aşkar gibi birçok gazete ve dergide şiir ve yazıları yer aldı.

Kitaplarından Bazıları: Şiir: Geceleyin Bir Koşu (1966), Evet, İsyan (1969), Cinayetler Kitabı (1975), Şiirler 1962-1974 (1980), Şiir Kitabı (1982), Cellâdıma Gülümserken Çektirdiğim Son Resmin Arkasındaki Satırlar (1984), Erbain / Kırk Yılın Şiirleri (1987), Bir Yusuf Masalı (1999).

Düşünce: Üç Mesele (1978), Zor Zamanda Konuşmak (1984), Taşları Yemek Yasak (1985), Bakanlar ve Görenler (1985), Faydasız Yazılar (1986).

Poetika: Şiir Okuma Kılavuzu (1980).

Söyleşi: Sorulunca Söylenen (1988), Toparlanın Gitmiyoruz I-II-III

İsmet ÖZEL-AMENTÜ
İnsan
eşref-i mahlûkattır derdi babam
bu sözün sözler içinde bir yeri vardı
ama bir eylül günü bilek damarlarımı kestiğim zaman
bu söz asıl anlamını kavradı
geçti çıvgınların, çıbanların, reklamların arasından
geçti tarih denilen tamahkâr tüccarı
kararmış rakamların yarıklarından sızarak
bu söz yüreğime kadar alçaldı
damar kesildi, kandır akacak
ama kan kesilince damardan sıcak
sımsıcak kelimeler boşandı
aşk için karnıma ve göğsüme
ölüm için yüreğime sürdüğüm eczâ uçtu birden
aşk ve ölüm bana yeniden
su ve ateş ve toprak
yeniden yorumlandı.
Dilce susup
bedence konuşulan bir çağda
biliyorum kolay anlaşılmayacak
kanatları kara fücur çiçekleri açmış olan dünyanın
yanık yağda boğulan yapıların arasında
delirmek hakkını elde bulundurmak
rahma çağdaş terimlerle yanaşmak için
bana deha değil
belgeler gerekli
kanıtlar, ifadeler, resmi mühür ve imza
gençken
peşpeşe kaç gece yıllarca
acıyan, yumuşak yerlerime yaslanıp uçardım
bilmezdim neden bazı saatler
alaturka vakitlere ayarlı
neden karpuz sergilerinde lüküs yanar
yazgı desem
kötü bir şey dokunmuş olurdu sanki dudaklarıma
Tokat aklıma bile gelmezdi
babam onbeşli olmasa.

Hazırlayan: Talip IŞIK/Ankaraedebiyat

Ayağında çarık kara gömülür
Yaz kıyafetli er donarak ölür

Anmak kalır bize ölümsüz şehidi
Sessizlik içredir bugünün şahidi

Kardan kefenine bürünür asker
Orda ölmeyen de sürgüne gider

Sarsılır yürekler beyaz ölümle
Çoğalır acılar haksız zulümle

Yüz beş yıllık hüzün kalpleri dağlar
Sarıkamış’ı Gelibolu’ya bağlar

Dağlara yansırken şehit yüzleri
Gencecik ölümler üzer bizleri

Kışın neden böyle donar bedenler
Soru sembolüne ekli nedenler

Kanlı bir hüzündür tarih sayfası
Savaşlar çıkartır silah tayfası

Yeni şiir akımının önde gelen dergilerinden Ses, Hamle, Sokak, Servet-i Fünun-Uyanış’ta ve Gün gazetesinde 1938-1941 yılları arasında ilk şiirleri yayınlandı. Doğu-Batı kültürlerini bağdaştıran, tasavvuf, dinler tarihi ve mitolojiden yararlanarak şiirler yazdı.

Orhan Veli akımına kendine özgü bir havayla katılmıştır. İstanbul dergisinde yayımladığı Benim Gözümle Şiir Davası (Temmuz-Aralık 1954) adlı altı makalede poetikasını açıkladı.

Ses, imge, anlam ve düşünce olarak kültürler arası ve metinler arası bir nitelik taşıyan şiirleriyle Asaf Hâlet, Türk şiirinde “modern gelenekçi” tavrın temsilcisi oldu.

İlk dönem eserlerinin ardından, şiirlerinde dinlerden, ideolojilerden, toplumsal olaylardan çok Anadolu-İran-Hindistan çizgisi üzerinde uzanan bir yaşamın görünümlerini sesler aracılığıyla dile getirdi. Şair, şiirin tıpkı hayatta olduğu gibi soyut araçlarla soyut bir dünya yarattığına inandı.

Kitapları: Şiir: He (1942), Lâmelif (1945), Om Mani Padme Hum (1953), Bütün Şiirleri (1983). Deneme: Bütün Yazıları (1998).
87

Asaf Hâlet ÇELEBİ-İBRÂHİM ŞİİRİ

İbrahim
içimdeki putları devir
elindeki baltayla
kırılan putların yerine
yenilerini koyan kim
güneş buzdan evimi yıktı
koca buzlar düştü
putların boyunları kırıldı
İbrahim
güneşi evime sokan kim
asma bahçelerinde dolaşan güzelleri
buhtunnasır put yaptı
ben ki zamansız bahçeleri kucakladım
güzeller bende kaldı
İbrahim
gönlümü put sanıp da kıran kim

22 Ocak 1933 tarihinde Diyarbakır’ın Ergani ilçesinde doğdu. İlkokulu Ergani’de (1944), Ortaokulu Maraş Ortaokulu’nda okudu (1947). Gaziantep Lisesi’nden 1950 yılında mezun oldu. Parasız yatılı imkânı bulunan Siyasal Bilgiler Fakültesi sınavını kazandı (1950). Bu okulun maliye bölümünden 1955 yılında mezun oldu.

1955 yılından itibaren Maliye Bakanlığında maliye müfettiş yardımcılığı, 1959’da İstanbul’da gelirler kontrolörü olarak çalıştı. 1965’te bu görevinden istifa etti.

1971 yılında bakanlıktaki görevine tekrar döndü. Gelirler Genel Müdürlüğü İdari Davalar Müşavirliği görevini yürüttü. 1973 yılında şiir ve edebiyat çalışmalarına daha çok vakit ayırmak için bir kez daha istifa etti ve memuriyete bir daha dönmedi.

Sezai Karakoç, 26 Mart 1990 tarihinde Diriliş Partisi’ni (DİRİP) kurdu. Yedi yıl sonra 19 Mart 1997’de partisi kapatıldı. 17 Nisan 2007’de Yüce Diriliş Partisi adıyla aynı partiyi bir kez daha kurdu (YÜCEDİRİ-P). Sezai Karakoç, adıyla özdeşleşen Diriliş dergisinden önce, Siyasal son sınıf öğrencisiyken iki sayı süren Şiir Sanatı dergisini (1955), Nisan 1960’da ise edebiyatımızın en uzun soluklu dergilerinden birisi olan Diriliş’i çıkardı.

Diriliş çıktıktan sonra, küçük istisnalar dışında, bütün şiir ve yazıları burada yayınlandı. Sezai Karakoç, modern şiirimizin başlangıcı kabul edilen İkinci Yeni şiirinin öncü şairlerindendir. İslami bir duyarlıkla ördüğü Diriliş düşüncesi şairin şiir ve yazılarının özüne yerleşmiştir.

16 Kasım 2021’de 88 yaşındayken, İstanbul’daki evinde öldü. 17 Kasım 2021 tarihinde İstanbul Şehzadebaşı Camisi’nde kılınan namazın ardından  aynı caminin haziresine defnedildi.

Kitaplarından Bazıları:

Şiir: Körfez (1959), Şahdamar (1962), Hızırla Kırk Saat (1967), Sesler (1968), Taha’nın Kitabı (1968), Gül Muştusu (1969), Şiirler I (Hızırla Kırk Saat) (1974), Şiirler II (Taha’nın Kitabı, Gül Muştusu) (1974).

Hikâye: Hikâyeler I / Meydan Ortaya Çıktığında (1978), Hikâyeler II / Portreler (1982).

Eleştiri: Edebiyat Yazıları I-II-III,

Düşünce: İslâm’ın Dirilişi (1967), Dirilişin Çevresinde (1967), Yazılar (1967), İslâm (1967), Kıyamet Aşısı (1968), Düşünceler II-Kurumlar (1997), Samanyolunda Ziyafet (2004).

SÜRGÜN ÜLKEDEN BAŞKENTLER BAŞKENTİNE
IV
Senin kalbinden sürgün oldum ilkin
Bütün sürgünlüklerim bir bakıma bu sürgünün bir süreği
Bütün törenlerin şölenlerin ayinlerin yortuların dışında
Sana geldim ayaklarına kapanmaya geldim
Af dilemeye geldim affa layık olmasam da
Uzatma dünya sürgünümü benim
Güneşi bahardan koparıp
Aşkın bu en onulmazından koparıp
Bir tuz bulutu gibi
Savuran yüreğime
Ah uzatma dünya sürgünümü benim
Nice yorulduğum ayakkabılarımdan değil
Ayaklarımdan belli
Lambalar eğri
Aynalar akrep meleği
Zaman çarpılmış atın son hayali
Ev miras değil mirasın hayaleti
Ey gönlümün doğurduğu
Büyüttüğü emzirdiği
Kuş tüyünden
Ve kuş sütünden
Geceler ve gündüzlerde
İnsanlığa anıt gibi yükselttiği
Sevgili
En sevgili
Ey sevgili
Uzatma dünya sürgünümü benim
Bütün şiirlerde söylediğim sensin
Suna dedimse sen Leyla dedimse sensin
Seni saklamak için görüntülerinden faydalandım Salome’nin Belkıs’ın
Boşunaydı saklamaya çalışmam öylesine aşikarsın bellisin
Kuşlar uçar senin gönlünü taklit için
Ellerinden devşirir bahar çiçeklerini
Deniz gözlerinden alır sonsuzluğun haberini
Ey gönüllerin en yumuşağı en derini
Sevgili
En sevgili
Ey sevgili
Uzatma dünya sürgünümü benim
Yıllar geçti sapan ölümsüz iz bıraktı toprakta
Yıldızlara uzanıp hep seni sordum gece yarılarında
Çatı katlarında bodrum katlarında
Gölgendi gecemi aydınlatan eşsiz lamba
Hep Kanlıca’da Emirgan’da
Kandilli’nin kurşuni şafaklarında
Seninle söyleşip durdum bir ömrün baharında yazında
Şimdi onun birdenbire gelen sonbaharında
Sana geldim ayaklarına kapanmaya geldim
Af dilemeye geldim affa layık olmasam da
Ey çağdaş Kudüs (Meryem)
Ey sırrını gönlünde taşıyan Mısır (Züleyha)
Ey ipeklere yumuşaklık bağışlayan merhametin kalbi
Sevgili
En sevgili
Ey sevgili
Uzatma dünya sürgünümü benim
Dağların yıkılışını gördüm bir Venüs bardağında
Köle gibi satıldım pazarlar pazarında
Güneşin sarardığını gördüm Konstantin duvarında
Senin hayallerinle yandım düşlerin civarında
Gölgendi yansıyıp duran bengisu pınarında
Ölüm düşüncesinin beni sardığı şu anda
Verilmemiş hesapların korkusuyla
Sana geldim ayaklarına kapanmaya geldim
Af dilemeye geldim affa layık olmasam da
Sevgili
En sevgili
Ey sevgili
Uzatma dünya sürgünümü benim
Ülkendeki kuşlardan ne haber vardır
Mezarlardan bile yükselen bir bahar vardır
Aşk celladından ne çıkar madem ki yar vardır
Yoktan da vardan da ötede bir Var vardır
Hep suç bende değil beni yakıp yıkan bir nazar vardır
O şarkıya özenip söylenecek mısralar vardır
Sakın kader deme kaderin üstünde bir kader vardır
Ne yapsalar boş göklerden gelen bir karar vardır
Gün batsa ne olur geceyi onaran bir mimar vardır
Yanmışsam külümden yapılan bir hisar vardır
Yenilgi yenilgi büyüyen bir zafer vardır
Sırların sırrına ermek için sende anahtar vardır
Göğsünde sürgününü geri çağıran bir damar vardır
Senden ümit kesmem kalbinde merhamet adlı bir çınar vardır
Sevgili
En sevgili
Ey sevgili

1940’ta Ankara’da doğdu. 7 Haziran 1987’de İstanbul’da öldü. Siverek’te (Diyarbakır) okula başlayan Zarifoğlu, ilkokulu Kahramanmaraş’ta İsmet Paşa ve Necatibey ilkokullarında tamamladı. Ankara’nın Kızılcahamam ilçesinde başladığı ortaokulu Maraş Lisesi’nin orta kısmında tamamladı.

1955 yılında liseye başlayan Zarifoğlu, edebiyat ve matematik derslerini verememesi sebebiyle
Maraş Lisesi’ni 1961 yılında bitirebildi. Aynı yıl İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Alman Dili ve Edebiyatı Bölümü’ne girdi.

1962’de tek sayı çıkan Açı dergisini yayınladı. İlk şiiri sayılabilecek “Berdücesi-1962” yine bu dergide yayınlandı. Tam on yıl süren üniversite öğrenimini 1971 yılında tamamlayabildi. 1975’te Makine Kimya Endüstrisi’nde memuriyete başladı. 1976’da TRT’de mütercim sekreter oldu. 1983’te TRT İstanbul Radyosuna atandı.

1976’da Berat Hanım’la evlendi. Nikâh şahidi Necip Fazıl’dı. Diriliş, Papirüs, Yeni Dergi, Türk Dili, Soyut ve Edebiyat dergilerinde şiirleri yayınlanan Zarifoğlu, Aralık 1976’da Rasim Özdenören, Erdem Bayazıt, Âkif İnan ve Alaaddin Özdenören’le birlikte Mavera dergisi ve Akabe Yayınları’nın kurucuları arasında yer aldı.

İlk kitabı İşaret Çocukları hakkında ilk yazıyı Sezai Karakoç kaleme aldı. İmge ve bilinç akışına verdiği önemle, gramere meydan okuyan söz dizimi ile Türk şiirinin en özgün şairleri arasında yer aldı.

İkinci Yeni şairlerinden Ece Ayhan, Türk şiirinde şiirde yapı sorununu en iyi kavrayan şair olarak Cahit Zarifoğlu’nu gösterdi.

KİTAPLARI

Şiir: İşaret Çocukları (1967), Yedi Güzel Adam (1973), Menziller (1977), Korku ve Yakarış (1985), Hikâye: İns (1974)

Roman: Savaş Ritimleri (1985), Anne (1991, Savaş Ritimleri’yle birlikte).

Günlük: Yaşamak (1980).

Deneme: Bir Değirmendir Bu Dünya (1986), Zengin Hayaller Peşinde (1999).

Tiyatro: Sütçü İmam (1987). Söyleşi: Konuşmalar (tarihsiz), Okuyucularla
(2010). Mektup: Mektuplar (2010).

SULTAN

Seçkin bir kimse değilim
İsmimin baş harfleri acz tutuyor
Bağışlamanı dilerim

Sana zorsa bırak yanayım
Kolaysa esirgeme

Hayat bir boş rüyaymış
Geçen ibadetler özürlü
Eski günahlar dipdiri
Seçkin bir kimse değilim
İsmimin baş harflerinde kimliğim
Bağışlanmamı dilerim

Sana zorsa yanmaya razıyım
Kolaysa affı esirgeme

Hayat boş geçti
Geri kalan korkulu
Her adımım dolu olsa
İşe yaramaz katında
Biliyorum
Bağışlanmamı diliyorum

1905’te İstanbul’da doğdu. Orta öğrenimini Amerikan ve Fransız kolejleriyle Bahriye Mektebi’nde tamamladı. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’nden ayrılarak eğitimini yarıda bıraktı (1924). Bir müddet Fransa’da Sorbonne Üniversitesi Felsefe Bölümü’nde okudu (1924-25).

Çeşitli bankalarda müfettiş olarak çalıştı. Robert Kolej, İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi, Ankara Devlet Konservatuarı, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde hocalık yaptı (1939-43). İlk iki kitabıyla edebiyat çevrelerinde büyük bir ün kazandı. Örümcek Ağı (1925), Kaldırımlar (1928) ve Ben ve Ötesi (1932) ile hece veznini modern şiirde yeniden inşa etti.

1934 yılında büyük bir dönüşüm yaşadı. İçinde bulunduğu bohem hayatını terk ederek İslâmi bir dünya görüşünü ve yaşantısını seçti.

1936 yılında 17 sayı süren Ağaç dergisini ve 17 Eylül 1943’te Büyük Doğu dergisinin ilk sayısını çıkardı. Dergi yayınını 1978’e kadar sürdürdü.

Şiir hayatı boyunca Türk şiirinin zirvelerinden inmedi. 1975 yılında MTTB’de düzenlenen törenle 50. sanat yılı kutlandı. 1980’de Kültür Bakanlığı Büyük Ödülü’nü, İman ve İslâm Atlası adlı eseriyle fikir dalında Millî Kültür Vakfı armağanını (1981), Türkiye Yazarlar Birliği Üstün Hizmet Ödülü’nü (1982) aldı.

Türk Edebiyatı Vakfı tarafından 1980’de Sultanü’ş-Şuârâ ilân edildi. Necip Fazıl, şairler sultanı olmasının yanı sıra büyük bir mütefekkir olarak Türk düşünce ve fikir hayatındaki yerini aldı.

Kitapları: Şiir: Örümcek Ağı (1925), Kaldırımlar (1928), Ben ve Ötesi (1932),

Çile (1962), Şiirlerim (1969), Esselâm (1973). Tiyatro: Tohum (1935), Bir

Adam Yaratmak (1937), Reis Bey (1964). Düşünce: Maskenizi Yırtıyorum

(1953), At’a Senfoni (1958), İdeolocya Örgüsü (1959), Çöle İnen Nur (1950).

Anı: Cinnet Mustatili (1955).

TAM OTUZ YIL ŞİİRİ VE SAKARYA TÜRKÜSÜ 

Necip Fazıl, Türk edebiyatında hece şiirini yazan en önemli şairler arasındadır. Onun kendi ifadesiyle bir bohem hayatı vardır. Bir de saatinin işlemeye başladığı 1934 sonrası dönemi…

Tam otuz yıl saatim işlemiş ben durmuşum?
gökyüzünden habersiz uçurtma uçurmuşum.

Büyük Doğu dergisiyle özellikle gençlerin üstünde yoğun etkiler bıraktı. Manevi ve milli değerlere yaptığı atıflar muhafazakar ve milliyetçi çevrelerce tutulmasını sağladı. Sakarya şiiri, Sakarya Irmağı üzerinden hem manevi değerlere atıf yapar hem de bu ülkenin insanının içinde düşürüldüğü duruma bir eleştiri niteliğindedir:

Ne ağır imtihandır, başındaki, Sakarya!

Binbir başlı kartalı nasıl taşır kanarya?

…

Vicdan azabına eş, kayna kayna Sakarya,

Öz yurdunda garipsin, öz vatanında parya!

…

Yol onun, varlık onun, gerisi hep angarya;

Yüzüstü çok süründün, ayağa kalk, Sakarya!..

Onun birçok şiiri aynı zamanda bestelenmiştir. Kaldırımlar, Beklenen, Bekleyen, Canım İstanbul, Çile, Gurbet, Köroğlu ve daha onlarca şiiri bestelenerek Türk müziğine de kazandırılmıştır. Funda Arar, Aykut Kuşkaya, Uğur Işılak, Grup Yeniçağ, Koro, Süleyman Şahintürk, Esma Başbuğ, Neşe Karaböcek, Ayna (Artık Her Şey Bitti), Samet Altıntaş, Osman Nuri Özpekel, Yücel Arzen, Azerin, İbrahim Suat Erbay, Ümit Yazıcı gibi birçok sanatçı, onun şiirlerinden bestelenen şarkıları kitlelerle buluşturdu. 

KALDIRIMLAR

Sokaktayım, kimsesiz bir sokak ortasında;
Yürüyorum, arkama bakmadan yürüyorum.
Yolumun karanlığa saplanan noktasında,
Sanki beni bekleyen bir hayal görüyorum.

Kara gökler kül rengi bulutlarla kapanık;
Evlerin bacasını kolluyor yıldırımlar.
İn cin uykuda, yalnız iki yoldaş uyanık;
Biri benim, biri de serseri kaldırımlar.

İçimde damla damla bir korku birikiyor;
Sanıyorum, her sokak başını kesmiş devler…
Üstüme camlarını, hep simsiyah, dikiyor;
Gözüne mil çekilmiş bir âmâ gibi evler.

Kaldırımlar, çilekeş yalnızların annesi;
Kaldırımlar, içimde yaşamış bir insandır.
Kaldırımlar, duyulur, ses kesilince sesi;
Kaldırımlar, içimde kıvrılan bir lisandır.

Bana düşmez can vermek, yumuşak bir kucakta;
Ben bu kaldırımların emzirdiği çocuğum!
Aman, sabah olmasın, bu karanlık sokakta;
Bu karanlık sokakta bitmesin yolculuğum!

Ben gideyim, yol gitsin, ben gideyim, yol gitsin;
İki yanımdan aksın, bir sel gibi fenerler.
Tak, tak, ayak sesimi aç köpekler işitsin;
Yolumun zafer tâkı, gölgeden taş kemerler.

Ne sabahı göreyim, ne sabah görüneyim;
Gündüzler size kalsın, verin karanlıkları!
Islak bir yorgan gibi, sımsıkı bürüneyim;
Örtün, üstüme örtün, serin karanlıkları.

Uzanıverse gövdem, taşlara boydan boya;
Alsa buz gibi taşlar alnımdan bu ateşi.
Dalıp, sokaklar kadar esrarlı bir uykuya,
Ölse, kaldırımların kara sevdalı eşi…

Onun tek bir derdi varı: O da bu milletin tarihten bu yana çeperlerine yapışmış bağımsızlığını yitirmemesi. İstiklal Marşımızın üçüncü kıt ’asında da bunu bizlere emsalsiz dizelerle anlatır:

Ben ezelden beridir hür yaşadım, hür yaşarım.

Hangi çılgın bana zincir vuracakmış? Şaşarım!

Kükremiş sel gibiyim; bendimi çiğner, aşarım;

Yırtarım dağları, enginlere sığmam, taşarım.

Divan edebiyatının 20. asırdaki belki de en önemli ismi olan Akif, aynı zamanda ülkenin ve toplumun sorunlarını hem Sebilü’r-reşad’daki yazılarında hem de şiirlerinde hiciv diliyle aktarıyordu. Döneminde İstiklal Marşı’nı etkili ve başarılı yazacağına inanan arkadaşlarının olması bile onun çevresinde ne kadar etkili şair olarak görüldüğüne delildir.

Milliyet olarak Hakkın Sesleri’nden şiirinde Arnavut olduğunu belirtir ama her zaman birlikten yanadır:

Görmüyor gittiği yanlış yolu zannım çoğunuz,

Size rehberlik eden haydudu artık kovunuz!

Bunu benden duyunuz, ben ki Arnavut’um,

Başka bir şey diyemem. İşte perişan yurdum!”

Aralık onun ayıdır. 20 Aralık 1873’te doğduğu İstanbul’da 27 Aralık 1936’da vefat etmiştir. 1898’de İsmet Hanım’la evlendi; bu evlilikten Cemile, Feride, Suadi, Emin, Tahir adlı çocukları oldu. Millî mücadelede 1920-1922 arasında Burdur mebusluğu yaptı.

Onun Çanakkale Şehitlerine şiiri de en az İstiklal Marşı kadar sevilir.

“Şu Boğaz harbi nedir? Var mı ki dünyâda eşi?

En kesif orduların yükleniyor dördü beşi.” mısralarıyla başlaması, adeta o dönem için bize tarihi belge niteliğindedir. Oradaki mücadelemizin cansiperane oluşunun dünyada eşi benzeri olmadığı şeklinde aktarması önemlidir. Keza buradaki müdafaayı İslam’ın ilk dönemindeki Müslümanlara müşriklerin saldırdığı Bedir Savaşı ile denk tutması da kıymetlidir.

“Ne büyüksün ki kanın kurtarıyor tevhidi…

Bedr’in arslanları ancak, bu kadar şanlı idi.”

Yine Bülbül şiiri de şaheserlerinden biridir. Bu şiirini “Basri Bey oğlumuza” notuyla ilk Meclis’te Karesi (Balıkesir) mebusu olarak görev yapan Hasan Basri Çantay’a ithaf etmiştir. Bir nevi Müslüman coğrafyanın kaybettiği topraklara, Bursa temsiliyle yazılmış bir ağıttır. Bu şiiri yazdığında Yunan işgali söz konusudur. Bir zamanlar Eyyubi’nin, Fatih’in, Osman Bey’in, Orhan Bey’in Yıldırım’ın mirası olan bu topraklar artık perişan haldedir:

…

Hayâlimden geçerken şimdi, fikrim herc ü merc oldu,

SALÂHADDÎN-İ EYYÛBÎ’lerin, FATİH’lerin yurdu.

Ne zillettir ki: nâkûs inlesin beyninde OSMAN’ın;

Ezan sussun, fezâlardan silinsin yâdı Mevlâ’nın!

Ne hicrandır ki: en şevketli bir mâzi serâp olsun;

O kudretler, o satvetler harâb olsun, türâb olsun!

Çökük bir kubbe kalsın ma’bedinden YILDIRIM Hân’ın;

Şenâatlerle çiğnensin muazzam Kabri ORHAN’ın!

…

Şiire adını veren bülbülü ise son dizede görürüz. Bülbül, Doğu edebiyatında aşığı temsil eder, gül ise maşukun sembolüdür. Şimdi bülbül bu toprakların derdiyle ağlamaktadır. Ama Akif, burada devreye girerek eleştirisini yine esirgemez:

Dolaşsın, sonra, İslâm’ın harem-gâhında nâ-mahrem…

Benim hakkım, sus ey bülbül, senin hakkın değil mâtem!

Bütün şiirlerinin cem edildiği Safahat, 1924’te Türkiye’de basıldı.  Safahat, sekiz kitaptan oluşuyor: Safahat (1911), Süleymaniye Kürsüsünde (1912), Hakkın Sesleri (1913), Fatih Kürsüsünde (1914), Hatıralar, Asım (1924), Gölgeler (1933),Safahat (Toplu Basım) (ilki 1943)…

Kendisi o tarihlerde Mısır’da meskûn idi. 1934’te Ersoy soyadını aldı, 1936’da 17 Haziran 1936’da tedavi amacıyla İstanbul’a döndü. Ancak 27 Aralık 1936 tarihinde İstanbul’un Beyoğlu ilçesinde vefat etti. İlk önce Edirnekapı Mezarlığı’na gömüldü. Daha sonra yol yapım çalışması nedeniyle Kabri Edirnekapı Şehitliği’ne taşındı.

Bir babaydım dağ gibi

Derin denizler gibi

Bulutların üstünde

Yağmur gibi ay gibi.

Bahar oldum yaz oldum

Ateş oldum köz oldum

Yerle gök arasında

Duman oldum toz oldum.

Oğul verdim dünyaya

Bel bağlanmaz dünyaya

Hayat ince bir çizgi

Giden gelmez dünyaya.

Sırlı bir ayna ölüm

İşte karşımda ölüm

Canla ten arasında

Başka nedir ki ölüm.

savuşup geldim

eşlik etme suskunluğuma

takvimlerin şakası yok, be gülüm!

bir hurdalık ışıltısı gibi kamaştır,

varlığınla gözlerimi

ve gönlümü umuda

ılıştırılmış bir tas su dök

tutuşan bedenime

bir tas su,

sesinin yağmurundan

içimde Yusuf’lar boğuluyor

bana gündelik rüzgarlar bağışla,

dağıt kervanını şu yalnızlığımın

gülüşünün sabahından

akça düşler devşireyim,

akça düşlerde gülüm

kerem et göklerinin mavisine

bir tutam minnet süreyim.

Fotoğraf misali cansızdı gurbet

Kimden tahsil etsem ben ziyânımı

Duyarsız bedende kansızdı gurbet

Cevap işitmeden soru sordular

İkmâle kalana taktir verdiler

Sorgusuz sualsiz damga vurdular

Kanunsuz kitapsız dinsizdi  gurbet

Seneler devrilir hafta dolmadan

Kırık kalp bükülür ikbâl bilmeden

Kanca derin girer olta salmadan

Zulme kapı açan densizdi gurbet

Kat kat sürüklendim tek endâzede

Öz sorgum çözüldü mâlum  dizede

Hayat yok olmaktı son şirâzede

Zaman oyununda  ansızdı gurbet

Eksik ya da fazla kalpler atıyor

Gurur denen şehvet gün gün bitiyor

Akıl alıp veren koyup gidiyor

Sonu olan yerde sonsuzdu gurbet

Nöbet sızım geçmez canlı solmak zor

Düşmesi muhtemel yıldız kalmak  zor

Mesele adalet kolay ölmek  zor

Bana bakar iken bensizdi  gurbet

Ruhun alacakaranlığında bir at

Uzun bir at, sonsuz bir at, terli bir at

Tuttum terkisine bir bulut koydum, yelelerine rüzgâr

Bekledim, bir sızı gibi geçip gidecek, geçip gidecek alacakaranlık yurduna

Sonra ağzına köpük koydum, göğe doğru mor bir kişneme

Bekledim bir ağrı gibi geçip gidecek uzak yurduna

Sağrısına bir dost eli, ayaklarına dörtnal

Bekledim, bir sancı gibi geçip gidecek, yitecek alacakaranlığımda

Sonra kuyruğuna gün batışından bir düğüm, gözlerine bir tutam keder

Gözlerine arzu, can evine istek

En son bir bekleyen koydum uzak yurdunda

Ah sarı bir at, yanan bir at, sonlu bir at

*

Bir su gibi aktı gitti alacakaranlığımda

Aktı gitti bir su gibi alacakaranlık yurduna

2008, İstanbul

‎Kalk gidelim!

‎Gazze’de ateşten çiçekler açıyor

‎çocuk mezarlarında

‎Dağlanıyor etimiz, kanımız

‎Dağlanıyor baba!

‎Bana savaşmayı öğret!

‎*

‎Karanlık bir çağın

‎Bu ifrit bu iğreti acısı çökmüş

‎Mescidi Aksa’nın Gazze’nin sokaklarına

‎Kesmiş gökyüzünden evlerimize sızan günışığını

‎Umutsuz çiçekler ekmiş sofalara

‎Karanfiller kurumuş

‎Yüz yıllık ağıtlar düşmüş

‎Siyah gülleri kıskandıran

‎Matem dolu bahçemize

‎*

‎Kalk gidelim baba!

‎Kalk gidelim!

‎Bana savaşmayı öğret!

‎*

‎Uçurumun kenarında falezlerin gölgesinde

‎Endülüs’ten kalan son hâtıra

‎Sen bana Gırnata’yı hatırlatıyorsun

‎Ey karanlık çağın direnen son kalesi Gazze!

‎Tecrit edilmiş tarihi

‎Tecrit edilmiş insanlığı

‎Taştan kazınmış mirası Kurtuba’nın

‎Denizin, göklerin sessiz derinliğinde Ey Kudüs!

‎Sana nehirler denizler vaat eden

güllerin habercisiyim

‎*

‎Kalk gidelim baba!

‎Kalk gidelim!

‎Bana savaşmayı öğret!

Şiir, duygu, düşünce, hayal ve izlenimlerin ölçülü ya da serbest bir dille, ahenk unsurlarından yararlanılarak anlatıldığı edebî türdür. İnsanlığın en eski ifade biçimlerinden biri olan şiir, kelimeleri anlam yönünden olduğu kadar müzikal yönleriyle de kullanır. Bu nedenle şiir, sadece bir anlatım değil aynı zamanda bir ses, ritim ve imge sanatıdır.

ŞİİRİN TEMEL ÖZELLİKLERİ

Şiiri diğer edebî türlerden ayıran birçok nitelik bulunur:

1.Duygu ve Hayale Dayanır

Şiir, insanın iç dünyasını, ruh hâlini ve hayal gücünü yansıtan en güçlü anlatım biçimidir.

Duygular çoğu zaman dolaylı, imgesel bir dille aktarılır.

2.Ahenk Unsurları Önemlidir

Şiirde ahenk; ölçü, kafiye, redif, aliterasyon, asonans gibi ses tekrarlarıyla sağlanır.

Serbest şiirde bile kelime seçimi ve ritim duygusu ahengi hissedilir kılar.

3.Etkileyici ve Yoğun Bir Dil Kullanılır

Şiirde kelimeler özenle seçilir ve az sözle çok anlam yaratılır.

Bir dizede sayfalarca anlatımın gücü saklı olabilir.

4.İmge ve Mecazlarla Zenginleşir

Şair, duygu ve düşüncelerini doğrudan değil, benzetmeler, semboller, kişileştirmeler ve imgeler aracılığıyla ifade eder.

5.Özgün Bir Ses ve Üslup Taşır

Her şair, dili kullanma biçimiyle kendi özgün sesini oluşturur. Bu da şiire bireysel bir iz bırakır.

ŞİİR TÜRLERİ

Şiir, yapı, konu ve biçim bakımından çeşitli türlere ayrılır:

Lirik şiir: Duygusal şiirler

Epik şiir: Kahramanlık konulu şiirler

Pastoral şiir: Doğa ve kır yaşamını anlatan şiirler

Didaktik şiir: Öğretici nitelikte şiirler

Satirik şiir: Eleştirel şiirler

Dramatik şiir: Tiyatro kökenli şiirler

Modern edebiyatta ise serbest şiir, en yaygın biçimlerden biri haline gelmiştir.

EDEBİYATTA ŞİİRİN ÖNEMİ

Şiir, insanlığın ortak hafızasını taşıyan en güçlü sanat dallarından biridir.

Toplumların kültürel birikimini, acılarını, mutluluklarını, inançlarını ve hayallerini yüzyıllar boyunca dile getirmiştir. Türk edebiyatında da halk şiirinden divan şiirine, Milli Edebiyat akımından modern şiire kadar geniş bir yelpazede güçlü bir gelenek oluşmuştur.

Şiir:

Duyguları doğrudan kalbe taşır,

Dilin en yoğun ve estetik hâlini sunar,

Kültürel kimliğin oluşmasına katkı sağlar,

Bireyin duyarlılığını artırır.